Miernik parametrów instalacji MPI-520
Artykuł - ELEKTROSYSTEMY 03/2009 - pdf
Autorzy:
mgr inż. Marcin Szkudniewski
mgr inż. Grzegorz Jasiński
Sonel S.A.
Rys. 1. Miernik instalacji elektrycznych MPI-520 z podstawowymi i dodatkowymi akcesoriami.
Cyfrowy miernik MPI 520 jest wielofunkcyjnym przyrządem przeznaczonym do pomiarów impedancji pętli zwarcia, rezystancji uziemień, wyłączników RCD, rezystancji izolacji, ciągłości połączeń ochronnych i wyrównawczych prądem 200mA, parametrów sieci oraz sprawdzania kolejności faz.
MPI-520 otwiera rodzinę niewielkich i poręcznych przyrządów w nowej, unikatowej obudowie z zastosowanymi wieloma ergonomicznymi rozwiązaniami. Przyrząd przystosowany jest do pracy w trudnych warunkach środowiskowych. Obudowa wykonana w stopniu ochrony IP54, jest wytrzymała na uszkodzenia mechaniczne oraz posiada pokrywę, która, ustawiana w kilku możliwych położeniach, nie tylko zabezpiecza przed uszkodzeniem, ale pozwala także na wygodne przenoszenie i użytkowanie przyrządu w różnych pozycjach (rys.2).
Rys. 2.
1 – Pokrywa od spodu miernika
2 – Pokrywa jako podpórka
3 – Pokrywa w pozycji umożliwiającej wygodne użytkowanie miernika przenoszonego na szyi przy pomocy szelek
Miernik, standardowo zasilany z 4 baterii R-14, posiada opcjonalne zasilanie akumulatorowe. Do ładowania dedyko-wanego akumulatora przewidziana jest wbudowana ładowarka, ładowanie polega na podłączeniu zewnętrznego zasilacza bez konieczności wyciągania akumulatora z miernika. Użyty może być zasilacz sieciowy (110/230V), ale przewidziane jest również ładowanie z gniazda samochodowego 12V. Dzięki zasilaniu akumulatorowemu eksploatacja przyrządu jest tańsza, niż przy zasilaniu bateryjnym. Miernik na bieżąco monitoruje stan naładowania baterii lub akumulatorów, a nie używany automatycznie się wyłącza (czas do samowyłączenia można ustawiać w menu konfiguracyjnym).
Funkcje pomiarowe MPI-520
Pomiary parametrów pętli zwarcia.
Przyrząd umożliwia dokonanie pomiaru impedancji pętli zwarcia w sieciach o dowolnych napięciach znamionowych z zakresu 95..440V oraz o częstotliwościach 45...65Hz. Pomiar możliwy jest zarówno w obwodzie L-PE, L-N jak i L-L, w przy-padku pomiaru w sieciach o napięciach znamionowych 115V/200V lub 230V/400V (220/380V) miernik automatycznie oblicza spodziewany prąd zwarcia, rozróżniając napięcie fazowe lub międzyfazowe. Na wyświetlaczu podawane są wyniki impedan-cji pętli zwarcia, prądu zwarcia, składowej rezystancyjnej, reaktancyjnej oraz napięcia i częstotliwości w chwili pomiaru.
Standardowo, badanie impedancji pętli zwarciowej wykonywane jest przy użyciu tzw. metody sztucznego zwarcia, polegającej na porównaniu napięcia na rozwartych zaciskach danego obiektu oraz podczas przepływu dużego prądu w momencie podłączenia obciążenia – rezystora zwanego zwarciowym, o znanej, małej wartości (rys. 3). Prąd „sztucznego zwarcia” przepływający przez taki rezystor wynosi, w zależności od napięcia w sieci, kilkadziesiąt amperów (maksymalnie 44A), ale pomiar wykonywany jest w bardzo krótkim czasie (10ms). Takie rozwiązanie gwarantuje dużą dokładność pomia-rów – wyniki są wyświetlane z rozdzielczością 0,01Ω, zaś zakres pomiarowy wg normy IEC 61557 zawiera się w przedziale 0,13...200Ω.

Rys. 3. Zasada pomiaru pętli zwarciowej.
Problem pojawia się, gdy potrzebujemy zmierzyć wartość impedancji pętli zwarciowej w obwodach faza-przewód ochronny w obecności wyłącznika różnicowoprądowego. Z reguły pomiaru dużym prądem nie daje się przeprowadzić, gdyż w wyniku przepływu prądu w obwodzie L-PE następuje wyzwolenie zainstalowanego wyłącznika RCD w czasie krótszym, niż potrzebny byłby dla przeprowadzenia pomiaru.
MPI-520 umożliwia pomiar impedancji pętli zwarcia w instalacjach zabezpieczonych wyłącznikami RCD bez obawy, że w trakcie pomiaru nastąpi wyzwolenie wyłącznika.

Rys. 4. Pomiar impedancji pętli zwarcia w obwodzie L-PE.
Zastosowana metoda pozwala przeprowadzić dokładny pomiar impedancji pętli zwarciowej w instalacji z wyłączni-kiem różnicowoprądowym bez konieczności dokonywania ingerencji w obwodzie. Tym przyrząd MPI-520 różni się od wielu spotykanych na rynku przyrządów, gdzie pomiary takie są orientacyjne, gdyż zakresy pomiarowe dla pomierzonych wartości w przypadku takiej funkcji nierzadko nie obejmują wartości spotykanych w instalacji elektrycznej (poniżej 1Ω). W mierniku MPI-520 wyniki są wyświetlane z rozdzielczością 0,01Ω, zaś zakres pomiarowy dla pomiaru impedancji pętli zwarciowej prądem 15mA zawiera się w przedziale 0,5...2000Ω; i dla takiego zakresu łączny, mogący wystąpić błąd pomiarowy jest mniejszy niż dopuszczalny przez normę IEC 61557.
Badanie wyłączników różnicowoprądowych typu AC, A i B.
MPI-520 jako jeden z nielicznych mierników na rynku umożliwia pomiar parametrów RCD wszystkich typów, tj. AC, A, B. Badania można dokonać dla wyłączników różnicowoprądowych o wartościach prądu znamionowego od 10mA do 1000mA, zwykłych oraz selektywnych, pracujących pod napięciem 95...270V. We wszystkich przypadkach możliwy jest pomiar prądu i czasu zadziałania wyłącznika oraz dodatkowo napięcia dotykowego i rezystancji uziemienia.
Przyrząd posiada unikalną funkcję pomiaru czasu i prądu zadziałania w ciągu jednego wyzwolenia wyłącznika różni-cowoprądowego, jak też funkcję automatycznego pomiaru parametrów wyłącznika RCD. W trybie tym nie ma potrzeby każ-dorazowego wyzwalania pomiaru, a rola użytkownika sprowadza się do zainicjowania pomiaru i załączania wyłącznika po każdym jego zadziałaniu. Zakres wykonywanych pomiarów ustala użytkownik w menu.

Rys. 5. Pomiar instalacji wyposażonej w wyłącznik RCD za pomocą sond ostrzowych lub za pomocą sondy w postaci wtyczki
Pomiar rezystancji izolacji.
Kolejną funkcją przyrządu jest pomiar rezystancji izolacji. Pomiaru można dokonać jednym z pięciu napięć: 50V, 100V, 250V, 500V i 1000V. Dużą zaletą, wpływającą na bezpieczeństwo użytkownika jest automatyczne rozładowanie mie-rzonego obiektu przez wewnętrzną rezystancję, po zakończeniu lub przerwaniu pomiaru. Zakres pomiarowy wynosi do 3GΩ.

Rys. 6. Automatyczny pomiar rezystancji izolacji przewodów wielożyłowych.
Pomiary rezystancji izolacji przewodów 3-, 4-, i 5-żyłowych można wykonywać również w sposób automatyczny, wy-korzystując adapter AutoISO-1000C (rys. 6). Jest to niewielka przystawka, której zadaniem jest automatyczne przełączanie kolejnych obwodów pomiarowych (L1-L2, L1-L3 itd.). Możliwy jest wówczas pomiar rezystancji izolacji między wszystkimi parami żył w przewodach trzy-, cztero-, i pięciożyłowych. Wszystkich niezbędnych przełączeń dokona sam przyrząd współ-pracujący z adapterem. Po wykonaniu pomiarów przewód jest rozładowywany, a komplet wyników można zapisać do pa-mięci przyrządu.
Pomiar rezystancji uziemienia.
Pomiar rezystancji uziemienia odbywa się z wykorzystaniem metody technicznej. Miernik MPI-520 posiada we-wnętrzny generator, dlatego do wykonania pomiaru nie jest konieczne zewnętrzne źródła napięcia, należy jednak użyć 2 sond pomiarowych, dla wywołania przepływu prądu przez mierzone uziemienie. Należy pamiętać, aby badane uziemienie nie było połączone z innymi uziemieniami, ani z przewodem ochronnym – przed wykonaniem pomiaru należy rozłączyć złącza kontrolne oraz połączenia wyrównawcze. Aby wyeliminować w maksymalny sposób zakłócenia od napięcia sieciowe-go, w mierniku można wybrać częstotliwość prądu, którym jest wykonywany pomiar.

Rys. 7. Pomiar rezystancji uziemienia.
Pomiar ciągłości połączeń wyrównawczych i ochronnych.
Przyrząd MPI-520 umożliwia niskonapięciowy pomiar małych rezystancji. Przed wykonaniem badania można prze-prowadzić zerowanie rezystancji przewodów. Po tej operacji miernik zapamięta rezystancję przewodów pomiarowych i au-tomatycznie będzie ją kompensował.
Rezystancję można mierzyć małym prądem 10mA z sygnalizacją akustyczną lub prądem 200mA przepływającym w dwóch kierunkach (pomiar ciągłości przewodu ochronnego). Napięcie na otwartych zaciskach mieści się w granicach 4...7V (w zależności od stanu baterii lub akumulatorów).

Rys. 8. Niskonapięciowy pomiar rezystancji oraz ciągłości połączeń wyrównawczych.
Sprawdzenie poprawności wykonania połączeń przewodu ochronnego.
Za pomocą przyrządu można sprawdzić, czy napięcie pomiędzy elektrodą dotykową umieszczoną w mierniku, a przewodem ochronnym PE nie przekracza 50V. Funkcja ta jest dostępna podczas badania wyłączników różnicowoprądo-wych oraz pętli zwarcia w obwodzie L-PE.
Wynik można odczytać z wyświetlacza po dotknięciu elektrody dotykowej i odczekaniu około 1 sekundy. Jeżeli na-pięcie na przewodzie ochronnym jest większe od 50V, na wyświetlaczu pojawi się napis PE (błąd w instalacji) i generowany jest ciągły sygnał dźwiękowy. W takim przypadku należy natychmiast przerwać pomiary i usunąć błąd w instalacji.
Pomiar napięcia, prądu przemiennego i mocy.
Miernik MPI-520 umożliwia pomiar w czasie rzeczywistym napięcia, a z wykorzystaniem dodatkowych cęgów prądo-wych również prądu, mocy (czynnej, biernej i pozornej) oraz współczynnika mocy.
Rys. 9. Rejestracja napięcia, prądu i mocy.
Tester kolejnosci faz.
MPI-520 posiada również wbudowany tester kolejności faz. Dla łatwego podłączenia do gniazd trójfazowych 16, 32 i 63-amperowych można zaopatrzyć się w specjalne adaptery serii AGT. Adaptery te mogą być wykorzystywane również do innych pomiarów – pętli zwarciowej, wyłączników RDC lub rezystancji izolacji.
Przyrząd posiada pamięć 990 wyników pomiaru dla każdej funkcji, z możliwością przesłania ich do komputera PC przez łącze USB lub drogą radiową. Dane można zapisywać ręcznie po pomiarze lub skorzystać z funkcji automatycznego wpisu do pamięci. Wyniki, przesłane do komputera, można wykorzystać do obróbki w pakiecie programów „SONEL POMIARY ELEKTRYCZNE”.
Standardowo przyrząd posiada bogate wyposażenie: komplet przewodów pomiarowych, oryginalny przewód zakoń-czony wtykiem sieciowym jednofazowym z przyciskami do wyzwalania pomiaru i wpisywania wyniku pomiaru do pamięci (adapter WS-03), interfejs do komputera, dwie sondy 30 cm do wbijania w grunt, 2 szpule z przewodami (25 i 50m) do po-miaru uziemienia, szelki. Wszystkie te akcesoria wraz z miernikiem znajdują się w solidnym i poręcznym futerale.
Dodatkowe wyposażenie miernika stanowią: cęgi prądowe do pomiary prądu i mocy, adapter AutoISO-1000C, adap-tery gniazd trójfazowych 16A, 32A lub 63A, akumulator, ładowarka sieciowa, ładowarka samochodowa, odbiornik radiowy oraz zacisk imadełkowy i sondy 80cm do pomiarów rezystancji uziemień.
Podobnie jak większość produkowanych przez SONEL S.A. przyrządów pomiarowych, również MPI-520 posiada trzyletnią gwarancję z możliwością przedłużenia do 5 lat.