Skuteczną i najczęściej stosowaną metodą ochrony przeciwporażeniowej
jest ochrona przed dotykiem pośrednim w obwodach wyposażonych w
zabezpieczenia nadmiarowoprądowe. Metoda ta polega na szybkim
samoczynnym wyłączeniu zasilania w przypadku pojawienia się
niebezpiecznego napięcia dotykowego na dostępnych elementach
przewodzących urządzeń elektrycznych.
Elementy
przewodzące urządzenia są połączone z przewodem ochronnym sieci. W
momencie pojawienia się na nich niebezpiecznego napięcia dotykowego,
spowodowanego metalicznym zwarciem z przewodem fazowym sieci, nastąpi
przepływ prądu w obwodzie faza - przewód ochronny, zwanego prądem
zwarciowym. Przepływ tego prądu spowoduje zadziałanie wyłącznika
nadmiarowoprądowego i wyłączenie zasilania.
Warunkiem,
który należy spełnić, aby uznać stopień ochrony określonego urządzenia
za wystarczający jest to, aby elementy dostępne nie pozostawały zbyt
długo pod wpływem niebezpiecznego napięcia dotykowego. Zabezpieczenie
musi więc zadziałać w czasie dostatecznie krótkim, którego wartość
określają normy. Warunek poprawnego zabezpieczenia można opisać wzorem:
ZS - impedancja pętli zwarcia
IA - prąd powodujący zadziałanie zabezpieczenia nadmiarowoprądowego w wymaganym czasie
UO - napięcie znamionowe sieci względem ziemi.
Wartość prądu IA jest zależna od charakterystyki czasowo - prądowej zastosowanego zabezpieczenia i wymaganego czasu wyłączenia.
Wartość impedancji ZS
potrzebną do określenia czy zabezpieczenie jest poprawne, należy
zmierzyć. Pomiar ten umożliwiają mierniki pętli zwarciowej, do których
należą produkowane przez SONEL S.A. przyrządy z serii MZC-200, MZC-300 , MZC-310S oraz MIE-500.
Stosowanie
mierników rezystancji pętli jest uzasadnione w obwodach, w których
stosunek reaktancji do rezystancji obwodu zwarciowego jest bliski zeru
- wówczas błąd pomiaru rezystancji zamiast impedancji jest pomijalny.
Przypadek taki występuje z reguły w obwodach odbiorczych. Do pomiarów
małych wartości pętli, z którymi mamy do czynienia najczęściej w
sieciach rozdzielczych, należy stosować mierniki impedancji pętli
zwarcia, gdyż błąd spowodowany pominięciem składowej reaktancyjnej może
tu mieć już istotne znaczenie. Zastosowanie mają tutaj mierniki serii MZC-300 oraz MIE-500. Przyrządy MZC-300 , MZC-303E oraz MZC-310S
oprócz pomiaru impedancji pętli wskazują również składowe impedancji,
czyli reaktancję, rezystancję i kąt fazowy pętli zwarcia.
Miernik MZC-310S umożliwia pomiar miliomowych wartości
impedancji pętli zwarcia, które występują w punktach zasilających,
rozdzielniach czy stacjach transformatorowych. Przyrząd wykorzystuje
czteroprzewodową metodę pomiaru, która eliminuje wpływ rezystancji
przewodów na wynik pomiaru.
Mierniki rezystancji i
impedancji pętli zwarcia mogą z powodzeniem być używane do pomiaru
rezystancji lub impedancji uziemień. Należy skorzystać w takim
przypadku z pomocniczego źródła napięcia w postaci przewodu fazowego
sieci. Wynik pomiaru jest sumą impedancji (rezystancji) mierzonego
uziomu, uziemienia roboczego, źródła i przewodu fazowego. Jego wartość
jest więc zawyżona. Jeżeli jednak jest mniejsza od wartości
dopuszczalnej dla badanego uziemienia - uziemienie można uznać za
poprawne i nie ma potrzeby stosowania innych dokładniejszych metod
pomiarowych.