FAQ - Częste pytania

  • Fotowoltaika
    • Czy można upgradować miernik Sonel MPI-540 do wersji MPI-540-PV?

      Tak, można. Wszelkie informacje o usłudze modyfikacji znajdują się tutaj

    • Czy można upgradować miernik Sonel MPI-540-PV do wersji MPI-540-PV Solar?

      Tak, można. Nie jest do tego potrzebna zmiana software. Wersja Solar posiada dodatkowe akcesoria i adaptery do pomiarów irradiancji i temperatury paneli PV oraz temperatury otoczenia. Niezbędne zestaw akcesoriów do dokupienia znajduje się tutaj

    • Czym się różni Sonel MPI-540-PV od Sonel MPI-540?

      Miernik Sonel MPI-540-PV posiada dodatkowe funkcje i akcesoria do pomiarów instalacji fotowoltaicznych. – patrz tabela. 

      Podstawowe różnice między modelami mierników wielofunkcyjnych z ekranem dotykowym

       MPI-535MPI-536MPI-540MPI-540-PVMPI-540-PV Solar 
      Pomiary parametrów odbiorczych instalacji elektrycznych (PN-IEC 60364)vvvvv
      Trójfazowy rejestrator parametrów zasilania  vvv
      Pomiary instalacji fotowoltaicznych PV (PN-EN IEC 62446 cat I)   vv
      Pomiary irradiancji i temperatury paneli, oraz otoczenia w instalacjach PV    v
      Zaawansowany pomiar rezystancji izolacji (napięciem 2,5 kV, wykresy, wsp. absorpcji, wsp. temperaturowe) v   
      Wersja "Start" danego modelu nie zawiera kompletu cęgów elastycznych Sonel F-3A
    • Jakie są różnice między miernikiem Sonel PVM-1020 a Sonel MPI-540-PV?
      Pomiary instalacji PV wg IEC 62446-1 (kategoria 1)Sonel PVM-1020Sonel MPI-540-PV
      Prąd zwarcia Isctak (bezpośrednio)tak (z adapterem Sonel PVM-1 i cęgami - w zestawie z miernikiem)
      Napięcie obwodu otwartego Uoctak (bezpośrednio)tak (z adapterem Sonel PVM-1 - w zestawie z miernikiem)
      Rezystancja połączeń ochronnych i wyrównawczych Rconttaktak
      Riso PVRiso+, Riso- (2 pomiary automatycznie)Riso+, Riso- (2 osobne pomiary)
      Pomiar prądu roboczego DC cęgami tak (cęgi w zestawie z miernikiem)tak (cęgi w zestawie z miernikiem)
      Kontrola biegunowościtaktak
      Test diody bypasstaknie
      Test diody blokującejtaknie
      Pomiar uziemienianietak
      Pomiar prądu AC cęgamitaktak
      Pomiar mocy AC/DCtaktak
      Pomiar przejścia z sygnałem dźwiękowym Rxtaktak
      Riso ACtaktak
      Pomiar sprawności inwerteranietak
      Funkcje dodatkoweSonel PVM-1020Sonel MPI-540-PV
      Współpraca z miernikiem nasłonecznienia i temperatury (interfejs LoRa)taktak
      Przeliczanie pomiarów na warunki STCtaktak
      Baza paneli PVnietak
      Obliczanie błędu pomiędzy kolejnymi pomiarami łańcuchówtaktak
      Autotesttak (jeden zdefiniowany)tak (wiele, definiowane przez użytkownika)
      Obliczanie błędu pomiędzy kolejnymi pomiarami łańcuchówSonel PVM-1020Sonel MPI-540-PV
      Pomiar rezystancji Rx, Rconttaktak
      Rezystancja izolacj Risotaktak
      Impedancja pętli zwarcia Znietak
      Parametry  wyłączników RCDnietak
      Rezystancja uziemienia i rezystywnośc gruntu Renietak
      TKF, wirowanie silnikanietak
      Luksomierznietak
      Pomiary EVSEnietak
      Trójfazowy rejestrator parametrów zasilanianietak
      Pozostałe parametrySonel PVM-1020Sonel MPI-540-PV
      Szczelność obudowyIP 65IP 51
      Wyświetlaczgraficzny, monochromatyczny 3,5 calagraficzny, kolorowy, dotykowy 7 cali
      Pamięćdo 4 500 rekordówmin. 100 000 rekordów
      Zasilanie4 x AA (baterie lub akumulatory NiMh)Akumulator Li-Ion
      Wymiary obudowy228 x 102 x 61 mm288 x 223 x 75 mm
      Waga miernika (bez akcesoriów)ok. 1 kgok. 2,5 kg

       

    • Czym się różni MPI-540-PV od MPI-540-PV Solar?

      Zestaw MPI-540-PV Solar posiada dodatkowe akcesoria do pomiarów irradiancji i temperatury w instalacjach fotowoltaicznych  – patrz tabela.

      Podstawowe różnice między modelami mierników wielofunkcyjnych z ekranem dotykowym

       MPI-535MPI-536MPI-540MPI-540-PVMPI-540-PV Solar 
      Pomiary parametrów odbiorczych instalacji elektrycznych (PN-IEC 60364)vvvvv
      Trójfazowy rejestrator parametrów zasilania  vvv
      Pomiary instalacji fotowoltaicznych PV (PN-EN IEC 62446 cat I)   vv
      Pomiary irradiancji i temperatury paneli, oraz otoczenia w instalacjach PV    v
      Zaawansowany pomiar rezystancji izolacji (napięciem 2,5 kV, wykresy, wsp. absorpcji, wsp. temperaturowe) v   
      Wersja "Start" danego modelu nie zawiera kompletu cęgów elastycznych Sonel F-3A
    • Jakie pomiary w instalacjach fotowoltaicznych PV można wykonać za pomocą Sonel MPI-540-PV?

      Za pomocą Sonel MPI-540-PV można wykonać pomiary parametrów instalacji PV zgodnie z normą PN-EN 62446 (cat. 1):

      • ciągłość połączeń ochronnych
      • rezystancja uziemienia
      • rezystancja izolacji po stronie DC
      • napięcie otwartego obwodu Uoc
      • prąd zwarcia Isc
      • prądy pracy i moce po stronie DC i AC
      • sprawność inwertera

      Oprócz tego możemy wykonać pomiary parametrów instalacji elektrycznej po stronie AC instalacji zgodnie z normą PN-EN 60364.

    • W jakiej normie znajdę wytyczne do pomiarów instalacji fotowoltaicznej?

      Jedną z najważniejszych norm opisujących wymagania dotyczące badań instalacji fotowoltaicznych jest norma PN-EN 62446.

    • Czy za pomocą miernika Sonel MPI-540-PV można wyznaczyć charakterystykę prądowo-napięciową I/V (tzw. krzywa I/V) paneli fotowoltaicznych ?

      Miernik Sonel MPI-540-PV nie ma funkcji wyznaczania charakterystyki prądowo-napięciowej I/V. Są to pomiary z kategorii II normy PN-EN 62446 dotyczące oceny efektywności instalacji PV. Sonel MPI-540-PV posiada możliwość wykonywania pomiarów z kategorii I normy PN-EN 62446, dotyczących bezpieczeństwa.

    • W jaki sposób i jakim napięciem zmierzyć rezystancję izolacji instalacji PV?

      Należy zmierzyć rezystancję izolacji między biegunem dodatnim (DC+) a uziemieniem oraz między biegunem ujemnym (DC-) a uziemieniem. Jest to jedna z dwóch metod dopuszczonych przez normę PN-EN 62446.

      W instalacjach do 10kWp należy zastosować napięcie pomiarowe zgodnie z tabelą poniżej:

    • Czy miernik Sonel MPI-540-PV automatycznie przelicza wyniki pomiarów do warunków STC?

      Tak. Miernik przelicza automatycznie wyniki pomiarów Isc, Uoc do warunków STC. Warunkiem przeliczenia jest wprowadzenie podstawowych parametrów modułu fotowoltaicznego oraz wartości irradiancji i temperatury panelu lub temperatury otoczenia. Wartość irradiancji i temperatury zmierzyć można za pomocą adaptera Sonel IRM-1. W przypadku braku IRM-1, dane te można wprowadzić do miernika „ręcznie”. 

  • Elektromobilność
  • Laboratorium badawczo-wzorcujące i serwis Sonel
    • Elektroniczne świadectwo wzorcowania. Co to, czy to mi wystarczy?

      Laboratorium Badawczo-Wzorcujące SONEL S.A wdrożyło świadectwo wzorcownia generowane w formie elektronicznej (plik PDF). Klient po opłaceniu usługi otrzymuje  na maila świadectwo. Dokument elektroniczny jest dostępny również za pośrednictwem panelu klienta. 
      Zastąpienie papierowego świadectwa wzorcowania dokumentem elektronicznym to szereg korzyści, do których można zaliczyć:

      •  skrócenie czasu realizacji usługi, szybsze tworzenie dokumentu dzięki zmniejszeniu liczby rutynowych operacji i optymalizacji procesu, 
      • łatwiejszy dostęp do dokumentu poprzez Internet, 
      • możliwość pobrania i szybkiego dzielenia się dokumentem bez potrzeby skanowania,
      • zapobieganie zgubieniu lub zniszczeniu dokumentu, 
      • redukcja zużycia materiałów - e-świadectwo będzie w twojej skrzynce e-mail i razem ograniczymy zużycie papieru.

      Elektroniczne świadectwo wzorcowania spełnia wszystkie niezbędne wymagania stawiane tego typu dokumentom, w tym rygorystyczne wymogi normy ISO/IEC 17025:2018-2 „Ogólne wymagania dotyczące kompetencji laboratoriów badawczych i wzorcujących” obowiązujące laboratoria akredytowane. System obiegu dokumentów został zwalidowany pod kątem funkcjonalności przed wdrożeniem.
       

    • Czy miernikiem po wzorcowaniu mogę od razu wykonywać pomiary?

      Informujemy, że proces wzorcowania mierników realizowany jest dla wielu funkcji i w różnych konfiguracjach. Przed przystąpieniem do pierwszych pomiarów, należy sprawdzić nastawy miernika. Właściwy sposób ich weryfikacji opisano w instrukcji obsługi danego miernika

    • Stwierdzenie zgodności, czy jest na świadectwie wzorcowania?

      Wzorcowanie to określenie relacji pomiędzy wzorcem, a wskazaniem przyrządu z podaniem niepewności pomiaru. Nie zawsze jednak wzorcowany przyrząd ma wskazania zgodne ze specyfikacjami producenta. 
      Na świadectwie wzorcowania nie ma wymogu prezentowania stwierdzenia zgodności wzorcowanego przyrządu pomiarowego. Akredytowane laboratoria standardowo nie dokonują stwierdzenia, (potocznie nazywanego oceną) zgodności. Jest ona prezentowana tylko na życzenie klienta. Dlatego, kiedy klient nie wnioskował o określenie zgodności, użytkownik musi we własnym zakresie obliczyć czy wskazania przyrządu nie wykraczają poza tolerancję określoną przez producenta (z uwzględnieniem niepewności pomiaru), zgodnie z dokumentem ILAC-G8 i na tej podstawie zdecydować czy przyrząd jest dopuszczony do dalszej eksploatacji. 
       

    • Jak przygotować urządzenie do wysyłki do laboratorium/serwisu?
      1. Twoje urządzenie powinno być czyste.
      2. Odpowiednio zabezpiecz urządzenie. Za uszkodzenia wynikłe podczas transportu odpowiada firma kurierska, jednak to Ty masz największy wpływ na to, by im zapobiec.
      • Zamknij pokrywę ochronną urządzenia, jeżeli taka występuje.
      • Zapakuj urządzenie z należytą dbałością.
      • Wysyłki dokonaj w oryginalnym opakowaniu (futerale), jeśli takowe posiadasz. W przeciwnym razie owiń przyrząd czymś, co zabezpieczy go przed uszkodzeniem – np. folią bąbelkową.
      • Przygotuj karton wysyłkowy. Karton powinien być z grubej tektury, aby amortyzował i chronił przed uderzeniami występującymi podczas transportu. Zwróć uwagę, czy na kartonie nie znajdują się inne kody kreskowe poza listem przewozowym. Jeżeli są, usuń je. Zadbaj, by karton nie był dziurawy ani zgnieciony.
      • Umieść urządzenie w kartonie.
      • Ogranicz możliwość przemieszczania się urządzenia poprzez odpowiednie wypełnienie kartonu.
      • Zadbaj, aby wszystkie dołączone akcesoria i dodatkowe elementy nie miały możliwości przemieszczania się w kartonie.
      • Przy wysyłce kilku urządzeń pamiętaj, by waga kartonu wraz z zawartością nie przekraczała 30 kg.
      1. Załącz instrukcję obsługi lub dokumentację techniczną opisującą działanie Twojego urządzenia, jego zakresy pomiarowe i dokładność (dot. urządzeń innych producentów niż Sonel).
      1. W przypadku wysyłki urządzenia do serwisu i domniemaniu uszkodzenia któregoś akcesorium, to wyślij je wraz z przyrządem, a w zgłoszeniu opisz problem.
      2. Przyrządów kierowanych do laboratorium do wzorcowania nie trzeba przesyłać wraz z akcesoriami, gdyż akcesoria nie podlegają wzorcowaniu - są materiałami eksploatacyjnymi i podlegają zużyciu podczas pracy, zatem sam powinieneś kontrolować ich jakość (zarówno wizualnie, jak i pod względem technicznym – np. sprawdzając ciągłość).
      3. Jeżeli Twoje urządzenie współpracuje z cęgami, to dołącz je do przesyłki. Mierniki współpracujące z cęgami będą wzorcowane wraz z nimi - w tej samej cenie! - a na świadectwie wzorcowania zostanie umieszczona odpowiednia adnotacja.
    • Na jaki okres jest wypożyczany miernik zastępczy?

      Usługa wypożyczenia miernika zastępczego jest na czas wykonania usług wzorcowania i serwisu wybranych modeli mierników SONEL. Okresy rozliczeniowe ustalone są w tygodniach: odpowiednio dla wzorcowania (ok. 5 dni roboczych) i naprawy (ok. 14 dni roboczych). Klient może wypożyczyć (lub przedłużyć wypożyczenie) miernik zastępczy na minimum tydzień. Właściwy okres Klient wskazuje wypełniając formularz zlecenia.

    • Co w sytuacji gdy Klient zleci usługę wzorcowania i na czas jej wykonywania wypożyczy miernik zastępczy, a w toku wykonywanych czynności okaże się, iż miernik wymaga naprawy?

      W sytuacji, gdy Klient zleci usługę wzorcowania i na czas jej wykonywania wypożyczy miernik zastępczy, a w toku wykonywanych czynności okaże się, iż miernik wymaga naprawy, Klientowi bez konieczności ponoszenia dodatkowych opłat przysługiwał będzie miernik zastępczy na cały okres wykonywania naprawy. Zapis ten znajduje zastosowanie jedynie w przypadku, gdy miernik podlegający naprawie jest objęty  gwarancją, a okres jej obowiązywania jeszcze nie minął. 
      Jeśli przyrząd nie znajduje się już w  okresie obowiązywania gwarancji, SONEL S.A. skontaktuje się z Klientem w celu dokonania ustaleń dotyczących  naprawy miernika przesłanego do wzorcowania. Klient przed upływem pierwotnego terminu wypożyczenia miernika zastępczego, zdecyduje i skutecznie poinformuje SONEL S.A. o:
      - zakończeniu wypożyczenia i odesłaniu miernika zastępczego po upływie okresu, na jaki pierwotnie został wypożyczony, bez konieczności ponoszenia dodatkowych kosztów związanych z przedłużeniem wypożyczenia. Zapis powyższy będzie miał zastosowanie w sytuacji rezygnacji z naprawy miernika przekazanego do wzorcowania lub zlecenia usługi naprawy bez przedłużenia wypożyczenia miernika zastępczego. 
      - zleceniu wykonania naprawy miernika i jednocześnie przedłużeniu wypożyczenia miernika zastępczego na czas naprawy. Klient w takim przypadku akceptuje dodatkową opłatę za przedłużone wypożyczenie miernika zastępczego na czas naprawy.
       

    • Dlaczego nie mogę wybrać miernika zastępczego do mojego miernika?

      Usługa wypożyczenia miernika zastępczego jest dostępna dla wybranych modeli mierników.  Przyrządy proponowane w liście mierników zastępczych są dobierane na podstawie zbieżnych funkcjonalności oraz dostępności. Dostępne mierniki zastępcze mogą oferować zbliżone funkcjonalności pomiarowe. Przed wypożyczeniem miernika zastępczego należy zapoznać się  jego specyfikacją techniczną.

    • Kiedy zostanie wystawiona faktura za wypożyczony miernik zastępczy?

      Po wykonaniu usługi na Twoim mierniku, otrzymasz zbiorczą fakturę (lub pro formę) za wykonane usługi z trzydniowym terminem płatności.

    • Jak mogę przedłużyć gwarancję?

      Aby przedłużyć gwarancję nawet do 5 lat, wystarczy przystąpić do Programu Regularnych Wzorcowań.

      Jak to zrobić?

      1. Kup produkt objęty programem (lista produktów).
      2. W Panelu Klienta zarejestruj produkt i zgłoś chęć udziału w Programie – masz na to 60 dni od daty zakupu.
      3. Zaakceptuj regulamin i wyraź zgodę na otrzymywanie powiadomień o kolejnym wzorcowaniu.

      Biorąc udział w Programie, możesz przedłużyć gwarancję do:

      • 4 lat (przedłużenie o 12 miesięcy) – warunkiem jest wykonanie trzech pierwszych wzorcowań produktu w wymaganym terminie,
      • 5 lat (przedłużenie o 24 miesiące) – warunkiem jest wykonanie czterech pierwszych wzorcowań produktu w wymaganym terminie.

      Więcej informacji o Programie Regularnych Wzorcowań znajduje się tutaj.

    • Jak przebiega procedura wypożyczenia miernika zastępczego (obieg przesyłki, umowa, płatności itd.)?

      Jak to działa?
      Wszystkie pozycje w zleceniu, które zawierają usługę wypożyczenia miernika zastępczego są obsługiwane dedykowaną formą transportu "UPS Returns Exchange"
       
      Usługę realizujemy dla Ciebie w następujących krokach:
       
      1.    Składasz zlecenie poprzez elektroniczny formularz zlecenia usług.
      2.    Nadajemy do Ciebie wybrany miernik zastępczy w przygotowanej bezpiecznej skrzyni. To jest czas, w którym powinieneś przygotować swój miernik do odesłania.
      3.    Po przyjeździe kuriera - w jego obecności otwierasz zaplombowaną skrzynię i wymieniasz mierniki, po czym zakładasz dostarczone plomby. Potwierdzasz odbiór i nadanie zwrotne.
      4.    Ty już korzystasz ze sprzętu zastępczego, a kurier w tym czasie dostarcza Twój sprzęt do nas. Przystępujemy do realizacji zleconych usług.
      5.    Po wykonaniu usługi na Twoim mierniku, otrzymasz zbiorczą fakturę (lub pro formę) za wykonane usługi z trzydniowym terminem płatności.
      6.    Po opłaceniu faktury dostaniesz od nas informację o nadaniu przesyłki z miernikiem do Ciebie.
      7.    Po przyjeździe kuriera, wymieniasz mierniki. Potwierdzasz odbiór i nadanie zwrotne.
       

    • Czym jest zakres akredytacji?

      Zakres akredytacji laboratorium jest formalnym i dokładnym określeniem działalności, na którą laboratorium ma udzieloną akredytację. Jako taki jest on rezultatem połączonych informacji (parametry zakresu) dotyczących dziedziny działalności np. wzorcowanie, wzorcowanych obiektów oraz wykorzystywanych metod i procedur. Ocena (oraz ponowna ocena) zakresu akredytacji stanowi główny element procesu akredytacji i można ją określić jako zbiór działań przeprowadzanych przez jednostkę akredytującą w celu zapewnienia, z odpowiednim stopniem zaufania, że laboratorium ma kompetencje do realizacji wiarygodnych usług w określonym zakresie. Dokument dotyczący jego opisywania (ILAC G18:12/2021).

    • Czym jest świadectwo wzorcowania?

      Świadectwo wzorcowania - jest to dowód, który poświadcza właściwości metrologiczne wzorcowanego przyrządu pomiarowego. 

      Inaczej, świadectwo wzorcowania jest dokumentem określającym relacje pomiędzy wzorcem a wskazaniem przyrządu z podaniem niepewności pomiaru.  Podczas wzorcowania przyrządów pomiarowych niepewność pomiaru powinna być szacowana zgodnie z dokumentem EA-4/02 („Wyznaczanie niepewności pomiaru przy wzorcowaniu"). Jest to przewodnik, który ujednolica wymagania dotyczące wyrażania niepewności pomiarów w całej Europie. 

      Świadectwo wzorcowania, wydane przez akredytowane laboratorium posiada symbol akredytacji „Wzorcowanie”, pod którym widnieje jego numer akredytacji o oznaczeniu „AP XXX”. Stanowi tym samym potwierdzenie, że wzorcowanie przyrządu pomiarowego zostało wykonane w akredytowanym laboratorium (o potwierdzonych przez Polskie Centrum Akredytacji kompetencjach). 
      Klient ma pewność, iż wzorcowanie zostało wykonane według obowiązujących norm, procedur, a także z najlepszą rzetelnością. Akredytacja stanowi formalne potwierdzenie kompetencji danej jednostki przez stronę trzecią do wykonywania określonych zadań w zakresie oceny zgodności. Jedyną instytucją w Polsce uprawnioną do udzielania akredytacji laboratoriom jest Polskie Centrum Akredytacji (PCA).

      Na świadectwie wzorcowania wydawanym przez laboratorium wzorujące nie ma podanej daty kolejnego wzorcowania. Odpowiedzialnym za przeprowadzenie kolejnego wzorcowania jest użytkownik przyrządu pomiarowego. Laboratorium nie sugeruje w żaden sposób, kiedy powinno nastąpić kolejne wzorcowanie, gdyż nie zna warunków przechowywania i użytkowania przyrządu pomiarowego, ani jego przeznaczenia czy zakresu stosowania. Metody, które można zastosować do wyznaczenia odstępów czasu (okresów) między wzorcowaniami określone są w dokumencie ILAC-G24:2007 „Wytyczne dotyczące wyznaczania odstępów czasu między wzorcowaniami przyrządów pomiarowych”.

      Aktualne Świadectwo Wzorcowania:

      • jest dokumentem coraz powszechniej wymaganym przy zleceniach i odbiorach prac związanych z wykonywaniem pomiarów,
      • jest formą zabezpieczenia w przypadku roszczeń zleceniodawcy (np. w przypadku awarii), 
      • pozwala określić właściwości metrologiczne wzorcowanego przyrządu pomiarowego,
      • zawiera wyznaczone poprawki (błędy), które mogą być uwzględniane w danej procedurze pomiarowej.
      • pozwala na analizę wyników z cyklicznych wzorcowań, które dostarczają istotnych danych przy wyznaczaniu czasookresów pomiędzy wzorcowaniami.
    • Wzorcowanie z akredytacją czy bez?

      Laboratoria akredytowane oferują usługi wzorcowania zarówno z akredytacją jak i bez akredytacji. Czym różni się sama usługa wzorcowania? 

      Usługa wzorcowania z akredytacją wykonywana jest wg procedury (instrukcji) zaakceptowanej przez PCA. Jednakże same pomiary, jeśli ma to być wzorcowanie z akredytacją wykonywane są wielokrotnie, tzn. ten sam parametr, na jednym zakresie sprawdzany jest wielokrotnie. Takie badanie to lepsza możliwość wyznaczenia średniej wartości mierzonej i jej niepewności, która jest porównywana z CMC akredytowanego laboratorium. Zdolność pomiarowa CMC (ang. calibration and measurement capability) to najmniejsza niepewność pomiaru, jaką laboratorium wzorcujące jest w stanie osiągnąć w trakcie rutynowo przeprowadzanego wzorcowania, będąca zazwyczaj niepewnością rozszerzoną przy poziomie ufności ok. 95%. Ponadto świadectwo wzorcowania z akredytacją zawiera znaki PCA, które podnoszą jego status, zapewniają wiarygodność wyników, a także są honorowane na całym świecie.
       

    • Czy brak świadectwa wzorcowania świadczy o niepoprawnym działaniu miernika?

      Nie. Świadectwo wzorcowania to dokument zawierający błąd pomiaru, czyli różnice wartości wielkości odniesienia i wartości wielkości zmierzonej, a także niepewność pomiaru. Brak świadectwa wzorcowania, to brak świadomości wskazań danego przyrządu pomiarowego. Aktualne świadectwo wzorcowania pozwala określić właściwości metrologiczne wzorcowanego przyrządu pomiarowego, ponadto zawiera wyznaczone poprawki (błędy), które mogą być uwzględniane w danej procedurze pomiarowej.

    • Co to jest certyfikat kalibracji?

      Certyfikat kalibracji to dokument wydawany w procesie produkcji miernika potwierdzający nadanie własności metrologicznych oraz zachowania spójności pomiarowej. Jest to dokument wydawany tylko dla fabrycznie nowych przyrządów pomiarowych.
      Kolejne wykonanie potwierdzenia metrologicznego (wzorcowanie) zaleca się przeprowadzić w terminie do 12 miesięcy od daty zakupu, jednak nie później, niż 24 miesięcy od daty produkcji. Kolejna kontrola metrologiczna realizowana jest przez Laboratorium Badawczo-Wzorcujące firmy Sonel S.A., a wystawiony dokument nosi nazwę  - Świadectwo Wzorcowania.  
       

    • Czy w świadectwie wzorcowania podawany jest termin jego ważności?

      Nie, zgodnie z normą PN-EN ISO/IEC 17025:2018-2 „Ogólne wymagania dotyczące kompetencji laboratoriów badawczych i wzorcujących” nie wymaga się podawania w świadectwie wzorcowania daty jego ważności. Przyrządy pomiarowe produkowane przez firmę SONEL S.A. nie podlegają prawnej kontroli metrologicznej. Nie ma przepisów, które w jednoznaczny sposób określałyby termin kolejnego wzorcowania. Pełną odpowiedzialność za przyrząd ponosi użytkownik lub właściciel. Czasookresy pomiędzy kolejnymi wzorcowniami określa się na podstawie wytycznych zawartych w dokumencie ILAC-G24 „Wytyczne dotyczące wyznaczania odstępów czasu między wzorcowaniami przyrządów pomiarowych”. Firma SONEL S.A. zaleca dla produkowanych przez siebie przyrządów wykonywanie wzorcowań nie rzadziej, niż co 12 miesięcy.

    • Jak czytać świadectwo wzorcowania?

      Świadectwo wzorcowania powinno zawierać, zgodnie z PN-EN ISO/IEC 17025:2018:2

      • WARUNKI ŚRODOWISKOWE (ang. ENVIRONMENTAL CONDITIONS)  (odniesienia), w których wykonano wzorcowanie, 
      • stwierdzenie dotyczące zapewnienia SPÓJNOŚCI POMIAROWEJ (ang. TRACEABILITY), 
      • WYNIKI WZORCOWANIA (ang. CALIBRATION RESULTS)  , 
      • NIEPEWNOŚĆ POMIARU (ang. UNCERTAINTY OF MEASUREMENT), 

      Pozostałe informacje niewymagane przez normę:

      • MIEJSCE WZORCOWANIA (ang. PLACE OF CALIBRATION),  nazwę i adres laboratorium oraz miejsce wykonywania wzorcowania, 
      • tytuł i numer świadectwa oraz numerację każdej strony oraz łączną liczbę stron, 
      • ZGŁASZAJĄCY (ang. APPLICANT) nazwę i adres zlecającego wzorcowanie, 
      • OBIEKT WZORCOWANIA (ang. OBJECT OF CALIBRATION), opis i identyfikację przyrządu wzorcowanego, 
      • identyfikację zastosowanej METODY WZORCOWANIA (ang. CALIBRATION METHOD) , względnie procedury z podaniem norm, według których wykonano wzorcowanie, a w przypadku metod nieznormalizowanych opis metody wzorcowania, 
      • DATĘ WYKONANIA WZORCOWANIA (ang. DATE OF CALIBRATION), 
      • opinię dotyczącą zgodności wyników wzorcowania z wymaganiami (opcjonalnie),
      • oświadczenie, iż świadectwo nie może być powielane inaczej, jak tylko w całości, 
      • a także identyfikacja osób autoryzujących świadectwo.

       

      Rys. 1. Przykładowe świadectwo wzorcowania wraz z opisem, wydawane przez Laboratorium Badawczo-Wzorcujące SONEL S.A.

    • Jakie są okresy ważności kontroli metrologicznej w przypadku wzorcowania? Jak często należy wzorcować przyrządy pomiarowe?

      Nie ma obligatoryjnych wymagań co do okresu ważności wzorcowania. Decyduje o nim wyłącznie użytkownik przyrządów pomiarowych, który ponosi pełną odpowiedzialność za sprawność wykorzystywanych przyrządów. Aby zachować tę pewność przyrząd powinien zostać wywzorcowany w laboratorium. Brak prawnie ustalonych okresów pomiędzy kontrolami metrologicznymi nie zwalnia jednak właściciela przyrządu z prowadzenia nadzoru nad wyposażeniem pomiarowym.

      Przepisy (Ustawa Prawo o miarach, norma PN-E 04700:1998) mówią o konieczności posiadania przez przyrządy stosowane do pomiarów ochronnych/przeciwporażeniowych świadectw potwierdzających sprawność techniczną, nie precyzują jednak szczegółowo ani dokumentu, ani czasokresu jego ważności.

      Zgodnie z normą EN ISO 9001:2015 urządzenia pomiarowe należy sprawdzać w ustalonych odstępach czasu lub przed użyciem z zachowaniem spójności pomiarowej, czyli z zastosowaniem wzorców pomiarowych mających odniesienie przez nieprzerwany łańcuch porównań ze wzorcami międzynarodowymi lub państwowymi.

      Metody, które mogą być wykorzystane do wyznaczenia odstępów czasu między wzorcowaniami określone są w dokumencie ILAC G24:2007 „Wytyczne dotyczące wyznaczania odstępów czasu między wzorcowaniami przyrządów pomiarowych”.

      Przy wyznaczeniu czasookresu pomiędzy kolejnymi wzorcowniami uwzględnia się takie czynniki jak: zalecenia producenta, częstość użytkowania, warunki środowiskowe, dane z poprzednich świadectw oraz historii użytkowania miernika.

      Należy więc trzymać się swych wewnętrznych przepisów lub norm, jeśli szczegółowo mówią o kontroli metrologicznej przyrządów używanych w danym miejscu (szczególnie, jeśli użytkownik posiada system zarządzania jakością ISO), w przeciwnym wypadku można powoływać się na zalecenia producenta (znajdujące się np. w instrukcji przyrządu).

      Firma SONEL S.A., dla swoich produktów zaleca wykonywanie kontroli metrologicznej nie rzadziej niż co 12 miesięcy.

    • Jak przystąpić do Programu Regularnych Wzorcowań?

      Aby przystąpić do Programu Regularnych Wzorcowań:

      1. Kup produkt objęty programem (lista produktów).
      2. W Panelu Klienta zarejestruj produkt i zgłoś chęć udziału w Programie – masz na to 60 dni od daty zakupu.
      3. Zaakceptuj regulamin i wyraź zgodę na otrzymywanie powiadomień o kolejnym wzorcowaniu.

      Biorąc udział w Programie, możesz przedłużyć gwarancję do:

      • 4 lat (przedłużenie o 12 miesięcy) – warunkiem jest wykonanie trzech pierwszych wzorcowań produktu w wymaganym terminie,
      • 5 lat (przedłużenie o 24 miesiące) – warunkiem jest wykonanie czterech pierwszych wzorcowań produktu w wymaganym terminie.

      Więcej informacji o Programie Regularnych Wzorcowań znajduje się tutaj.
       

    • Czym jest Program Regularnych Wzorcowań?

      Dzięki Programowi Regularnych Wzorcowań użytkownicy naszych mierników zyskują dostęp do szeregu benefitów, w tym możliwości przedłużenia gwarancji nawet do 5 lat.

      Decydując się na regularne wzorcowania, klienci Sonel mogą liczyć na dodatkowe korzyści: 

      • przedłużenie gwarancji z 36 do nawet 60 miesięcy (5 lat)
      • atrakcyjne rabaty na kolejne wzorcowania (do 25%),
      • automatyczne powiadomienia o terminach kolejnych wzorcowań. 

      Wszystkie informacje, harmonogram wzorcowań, pełna dokumentacja usług są dostępne w jednym miejscu, po zalogowaniu przy pomocy konta użytkownika Sonel ID.


       
      Więcej informacji o Programie Regularnych Wzorcowań znajduje się tutaj.
       

    • E-certyfikat kalibracji - skąd pobrać elektroniczny certyfikat kalibracji?
      1. Zaloguj się do Panelu Klienta.
      2. Dodaj swoje urządzenie.
      3. Przejdź do zakładki Pliki.

      W zakładce Pliki jest umieszczony certyfikat kalibracji i napis wygeneruj

      - Po kliknięciu w przycisk Wygeneruj strona się przeładowuje, znika przycisk Wygeneruj i możesz pobrać certyfikat kalibracji w formacie PDF.

       

      Pamiętaj!

      Certyfikat kalibracji to dokument wydawany w procesie produkcji miernika potwierdzający nadanie własności metrologicznych oraz zachowania spójności pomiarowej. Jest to dokument wydawany tylko dla fabrycznie nowych przyrządów pomiarowych.
      Kolejne wykonanie potwierdzenia metrologicznego (wzorcowanie) zaleca się przeprowadzić w terminie do 12 miesięcy od daty zakupu, jednak nie później, niż 24 miesięcy od daty produkcji. Kolejna kontrola metrologiczna realizowana jest przez Laboratorium Badawczo-Wzorcujące firmy Sonel S.A., a wystawiony dokument nosi nazwę  - Świadectwo Wzorcowania.  

    • Czy mogę skorzystać z usługi wypożyczenia zastępczego w momencie składania zlecenia osobistego w firmie?

      Osoba przyjmująca zlecany miernik, po weryfikacji dostępności urządzenia o podobnym zakresie funkcjonowania,  będzie mogła zaproponować usługę wypożyczenia na czas wzorcowania bądź serwisu.

    • Czy wypożyczany miernik mogę używać do pomiarów przy odbiorze instalacji elektrycznej?

      Tak, wypożyczony miernik posiada aktualne świadectwo wzorcowania z akredytacją, co potwierdza jego sprawność metrologiczną.

    • Czy wynik wzorcowania może być niepoprawny?

      Nie, dlatego, że wzorcowanie polega na porównaniu wskazania przyrządu wzorcowanego ze wskazaniem przyrządu wzorcującego. Przyrząd wzorcowy powinien być znacznie dokładniejszy od przyrządu wzorcowanego. Na świadectwie wzorcowania nie umieszcza się oceny wyniku wzorcowania czy oceny poszczególnych pomiarów. Nie ustala się, czy wyniki wskazane przez przyrząd wzorcowany są poprawne czy nieprawidłowe. Stwierdzenie zgodności jest wykonywana tylko na życzenie klienta. 
      Decyzja, czy przyrząd nadaje się do wykonania jakiegoś pomiaru leży zawsze po stronie wykonującego pomiary. Samo posiadanie świadectwa wzorcowania nie świadczy o sprawności metrologicznej przyrządu pomiarowego. Tylko prawidłowa interpretacja wyników wzorcowania pozwoli na stwierdzenie zgodności ze specyfikacją przyrządu. 
       

    • Czy adiustacja (strojenie) przyrządu pomiarowego firmy Sonel S.A. jest bezpłatna w okresie gwarancyjnym?

      Tak, firma Sonel S.A. w okresie gwarancyjnym miernika świadczy bezpłatną usługę adiustacji (rekalibracji) dla mierników produkcji SONEL S.A. Zatem, jeżeli przyrząd pomiarowy nie przejdzie pozytywnie kontroli metrologicznej w Laboratorium Pomiarowym SONEL zostanie on adiustowany bez dodatkowych kosztów dla klienta. Po wykonaniu usługi adiustacji przyrząd pomiarowy otrzyma dokument deklaracji kalibracji, świadczący o jego poprawnych wskazaniach. Po wykonaniu adiustacji miernik ponownie zostanie sprawdzony przez laboratorium w celu wystawienia Świadectwa Wzorcowania. 

    • Czy świadectwo wzorcowania wydawane jest dla przyrządów o błędnych wskazaniach?

      Świadectwo wzorcowania jest tylko stwierdzeniem stanu metrologicznego badanego przyrządu pomiarowego i z reguły nie ocenia poszczególnych wskazań. Celem samego wzorcowania jest określenie błędów wskazań wraz z ich niepewnościami, a użytkownik przyrządu pomiarowego powinien sam dokonać oceny czy może wykonać pomiary danym przyrządem pomiarowym, określić czy wyznaczone błędy są dla niego akceptowalne. Jeżeli wzorcowany miernik będzie miał niepoprawne wskazania, tzn. powyżej lub poniżej maksymalnego dopuszczalnego błędu, to klient zostanie niezwłocznie o tym poinformowany przez pracowników laboratorium.

    • Laboratorium akredytowane czy nie?

       Obecnie na rynku usług pomiarowych obserwuje się wzrost znaczenia akredytacji, wynikający głównie z rosnących wymogów jakościowych. 
      Świadectwa wzorcowania wydane przez laboratoria akredytowane są obiektywnym dowodem stosowana najlepszych praktyk. 
      Dla klienta najważniejsze jest potwierdzenie metrologiczne sprawności urządzenia. Użytkownik danego miernika potrzebuje dla siebie i swoich kontrahentów zapewnienia wiarygodnych wskazań, które będą mieścić się w granicach dopuszczalnych błędów. Takie uznanie metrologiczne może dokonać tylko laboratorium, które posiada potwierdzenie spójności pomiarowej. Laboratoria nieakredytowane, które spełniają wymagania normy PN-EN ISO/IEC 17025 muszą przestrzegać wymóg wzorcowania wyposażenia laboratorium w instytucjach akredytowanych lub rządowych w odniesieniu do międzynarodowych wzorców. Laboratorium akredytowane to gwarancja zachowania spójności pomiarowej do państwowych oraz międzynarodowych wzorców jednostek i miar. Oznacza to, że wyposażenie laboratorium, kalibratory, które służą jako wzorce dla wzorcowanego urządzenia są regularnie wzorcowane (w tym przypadku przez laboratoria akredytowane lub główne urzędy miar) i mają dzięki temu powiązanie ze wzorcem państwowym lub międzynarodowym za pomocą nieprzerwanego łańcucha powiązań. 
      Laboratorium Badawczo-Wzorcujące SONEL S.A. posiada akredytację PCA nr AP 173 i działa zgodnie z wymaganiami znowelizowanej normy PN-EN ISO/IEC 17025:2018-02 „Ogólne wymagania dotyczące kompetencji laboratoriów badawczych i wzorcujących”. 
      Wszystkie wzorcowania objęte zakresem akredytacji, prezentowane są na świadectwach ze znakiem PCA. Wynika to z polityki Polskiego Centrum Akredytacji, zgodnie z którą laboratorium powinno OBOWIĄZKOWO zamieszczać symbole akredytacji w obszarze działalności, dla której akredytacja została udzielona.
      Kluczowym aspektem przy wyborze laboratorium jest cena, ale tu należy zwrócić uwagę, że wzorcowanie w laboratorium akredytowanym to potwierdzenie wysokiej jakości usług i kompetencji personelu. 
       

    • Co oznacza symbol # umieszczony przy tabeli z wynikami na świadectwie wzorcowania?

      Symbol # jest stosowany do oznaczania punktów, które zostały zrealizowane poza posiadanym zakresem akredytacji AP 173.
      Znaczenie symbolu # (jeżeli występuje) wyjaśnione jest również na pierwszej stronie świadectwa wzorcowania w sekcji „wyniki wzorcowania”, zapis „Punkty poza zakresem akredytacji oznaczono #.”.
      W związku z powyższym symbol # nie ma związku z potwierdzeniem zgodności z wymaganiami. Nie oznacza, że punkty pomiarowe są błędne.
       

    • Jak postępować w przypadku stwierdzenia uszkodzenia przesyłki przy odbiorze od kuriera?

      Czy mogę sprawdzić zawartość paczki?

      • Kurier nie może wydać paczki, ani pozwolić na jej otwarcie, przed podpisem i ewentualnym uregulowaniem pobrania.
      • Zawartość przesyłki możesz sprawdzić dopiero po potwierdzeniu przyjęcia podpisem. 
      • Kurier na Twoje żądanie spisuje protokół szkody, który jest podstawą do złożenia reklamacji. 

      Co jeśli paczka jest uszkodzona?

      • Zależnie od poziomu uszkodzenia podejmij decyzję o przyjęciu lub odmowie przyjęcia paczki. 
      • Spisz niezwłocznie z kurierem Protokół Szkody lub, jeśli kurier nie będzie miał przy sobie protokołu, skontaktuj się z Działem Obsługi Klienta, zgłoś uszkodzenie i wskaż datę, kiedy kurier ma przyjechać, aby spisać protokół. 
      • Poinformuj nadawcę o powstałej szkodzie: [email protected]
         
    • Dlaczego warto regularnie wzorcować przyrządy? Przykłady

      DLACZEGO WARTO REGULARNIE WZORCOWAĆ MIERNIKI? PRZYKŁADY

       

      1.    ŚWIADECTWO WZORCOWANIA JEST CORAZ CZĘŚCIEJ WYMAGANE W POSTĘPOWANIACH PRZETARGOWYCH 


      Przykład: Administratorzy nieruchomości coraz częściej w przetargach dotyczących okresowych badań skuteczności ochrony przeciwporażeniowej stawiają warunek sprawdzenia instalacji elektrycznych miernikami, o potwierdzonych własnościach metrologicznych, tzn. posiadających aktualne świadectwa wzorcowania.

       

      2.    ŚWIADECTWO WZORCOWANIA JEST FORMĄ ZABEZPIECZENIA W PRZYPADKU ROSZCZEŃ ZLECENIODAWCY (NP. W PRZYPADKU AWARII), STANOWI OBIEKTYWNY DOWÓD SPRAWNOŚCI UŻYTYCH PRZYRZĄDÓW ORAZ POPRAWNOŚCI WYKONANYCH POMIARÓW

      Przykład: Zarząd spółdzielni mieszkaniowej zlecił wykonanie firmie zewnętrznej badań instalacji elektrycznej. Po pewnym czasie wynikła awaria instalacji elektrycznej, która przyczyniła się do powstania strat po stronie spółdzielni. W trakcie wyjaśniania przyczyny usterki okazało się, że mierniki, którymi wykonywane były pomiary nie posiadały aktualnych świadectw kalibracji, przez co nie wykryły wadliwie działającej instalacji elektrycznej w jednym ze sprawdzanych lokali mieszkalnych. Spółdzielnia mieszkaniowa poniosła straty w wyniku awarii, a także była zmuszona dokonać powtórnego zlecenia wykonania pomiarów instalacji elektrycznej we wszystkich lokalach podległych. Natomiast to firma pomiarowa, dokonująca wcześniej pomiarów została obciążona całkowitymi kosztami związanymi z ponownymi pomiarami oraz kosztami usunięcia awarii sieci elektrycznej. 

      Przykład: W fabryce doszło do awarii kluczowej maszyny w procesie produkcyjnym narażając zakład na bardzo duże straty. Co prawda maszyny były ubezpieczone, ale ubezpieczyciel zażądał dokumentacji stwierdzającej dobry stan instalacji elektrycznej, do której ubezpieczona maszyna była podłączona. Powołany przez ubezpieczyciela rzeczoznawca na podstawie dostarczonej dokumentacji podważył przed sądem poprawność pomiarów zabezpieczeń instalacji elektrycznej, ponieważ miernik, którym zostały wykonane pomiary nie był wzorcowany zgodnie z zaleceniami producenta. Finałowo to firma pomiarowa została obciążona wysokimi kosztami naprawy maszyny oraz kosztami związanymi z przestojem w procesie produkcji.

       

      3.    WZORCOWANIE MIERNIKÓW WYMAGA UBEZPIECZYCIEL OBIEKTU

      Przykładowa umowa ubezpieczeniowa maszyn i urządzeń od awarii informuje, że ubezpieczający zobowiązany jest między innymi do: „utrzymywania we własnym zakresie i na własny koszt zajmowanych i wykorzystywanych pomieszczeń, budynków, budowli, maszyn, urządzeń i wyposażenia oraz ich zabezpieczeń w dobrym stanie technicznym, a także podejmowania stosownych działań zapobiegawczych oraz wszelkich uzasadnionych środków ostrożności w celu zminimalizowania ryzyka wystąpienia lub powiększenia się szkody”. Potwierdzeniem dobrego stanu technicznego zabezpieczenia, o którym mowa w OWU (Ogólne Warunki Ubezpieczenia) jest protokół badań instalacji elektrycznej. Poprawnie wykonany protokół z badań instalacji elektrycznej wykonany miernikiem nie posiadającym aktualnego świadectwa wzorcowania, nie jest podstawą do potwierdzenia dobrego staniu technicznego instalacji elektrycznej. 

       

      4.    ŚWIADECTWO WZORCOWANIA POZWALA OKREŚLIĆ STAN METROLOGICZNY PRZYRZĄDU

      Przykład: W praktyce, jeśli wzorcowanie (kalibracja) przyrządów pomiarowych jest regularnie wykonywana, zgodnie z zaleceniami producentów, możemy być pewni sprawności mierników. Jednocześnie żadna z osób / instytucji żądających udowodnienia sprawności użytego do pomiarów przyrządu nie będzie mogła podważyć wyników pomiaru oraz rzetelności osoby wykonującej pomiary. Aktualne świadectwo wzorcowania używanego do pomiarów miernika, powinno być domeną profesjonalnego i odpowiedzialnego elektryka.

       

      5.    ŚWIADECTWO WZORCOWANIA ZAWIERA WYZNACZONE POPRAWKI (BŁĘDY), KTÓRE MOGĄ BYĆ UWZGLĘDNIANE W DANEJ PROCEDURZE POMIAROWEJ

      Przyrządy pomiarowe posiadają dryf czasowy. Po określonym czasie mogą nie spełniać błędu dopuszczalnego podanego przez producenta. Poprzez wzorcowanie, kontrolę metrologiczną danego miernika, określane są błędy wskazań, które następnie wykonując pomiary należy dodać w formie poprawek do wyników pomiarowych. Dzięki znajomości poprawek do danego wskazania miernika, można uaktualniać stosowane procedury pomiarowe. 

      Przykład: znając błąd miernika i niepewności może się okazać, że wynik pomiaru dopuszcza, lub wyklucza daną instalację lub badany obiekt z eksploatacji. 
      Podczas badań instalacji elektrycznych, należy dążyć do wykonywania pomiarów z możliwie największą dokładnością. Zgodnie z normą PN-EN 61557 graniczny błąd pomiaru przy badaniach instalacji elektrycznych w pomiarach rezystancji impedancji pętli zwarcia wynosi 30%. I tak dla miernika MPI-502 jego błąd podstawowy ±(5% w. m. + 3 cyfry), rozdzielczość wskazania 0,01 Ω. 
       

      Wartość zadanaNajwiększy błąd dopuszczalny

      Procentowy błąd wartości zmierzonej

      %
      1,000,088
      0,500,05511
      0,130,036528
      0,110,035532

       Stąd poprawny zakres pomiarowy zaczyna się od wartości 0,13 Ω do 1999 Ω.

      Używając miernik z aktualnym świadectwem wzorcowania możemy mieć pewność danego wskazania. Szczególnie jest to ważne w pomiarach skrajnych wartości, albo bardzo małych lub bardzo dużych. 

       

      6.    ANALIZA WYNIKÓW Z CYKLICZNYCH WZORCOWAŃ DOSTARCZA ISTOTNYCH DANYCH PRZY WYZNACZANIU CZASOOKRESÓW POMIĘDZY WZORCOWNIAMI

      Ważność wzorcowania
      Firma SONEL S.A., dla swoich produktów zaleca wykonywanie kontroli metrologicznej nie rzadziej niż co 12 miesięcy.

       

      7.    WYWZORCOWANA APARATURA TO OGRANICZENIE STRAT I KOSZTÓW

      Przykład: Zarządca obiektów mieszkalnych zlecił ocieplenie budynku. Po zakończeniu prac zleceniodawca wykonał kontrolę jakości wykonanych prac za pomocą kamery termowizyjnej, która wykazała mostki cieplne oraz istotne braki w samej izolacji budynku (niesolidność wykonawcy, próba zaoszczędzenia na materiałach - przypuszczenie klienta). Naraziło to spółdzielnie mieszkaniową na straty i dodatkowe koszty związane z większymi niż planowanymi nakładami na ogrzewanie. Ekspertyza wykonana kamerą termowizyjną z aktualnym świadectwem wzorcowania była niepodważalnym dowodem niedbałości podwykonawcy i podstawą zleceniodawcy do zażądania nieodpłatnej naprawy wszystkich wykrytych błędów ocieplenia budynku. 
       

      Przykład: W firmie występowały przestoje spowodowane częstym zadziałaniem zabezpieczeń (bezpieczników). W wyniku badań jakości energii elektrycznej za pomocą analizatora jakości zasilania odnotowano bardzo wysokie wartości prądu rozruchowego silnika jednej z maszyn produkcyjnych. Powodowały one w konsekwencji wyłączenia zasilania, ze względu na nadmierne jej obciążenie. Dzięki poprawnym wskazaniom analizatora (posiadającego aktualne świadectwo wzorcowania) z łatwością można było zarejestrować i wskazać występujący problem. Po naprawie maszyny powodującej problem przestały występować kosztowne przestoje w procesie w firmie. 

       

      8.    WZORCOWANIE MIERNIKÓW A PRZEPISY, NORMY 

      Przypisy dotyczące konieczności oraz częstotliwości wzorcowania mierników są silnie uzależnione od obszaru branży. Najszerzej można określić obowiązki prawne następująco:

      •  W przypadku firm posiadających wdrożoną normę ISO, zgodnie z normą EN ISO 9001:2015 urządzenia pomiarowe należy sprawdzać w ustalonych odstępach czasu lub przed użyciem z zachowaniem spójności pomiarowej, czyli z zastosowaniem wzorców pomiarowych mających odniesienie przez nieprzerwany łańcuch porównań ze wzorcami międzynarodowymi lub państwowymi. Może zostać to zweryfikowane przez audytorów w trakcie okresowej weryfikacji zgodności systemu zarządzania jakością z wymaganiami wymienionej normy ISO.
      • Norma PN-ISO 10012:2004P Systemy zarządzania pomiarami - Wymagania dotyczące procesów pomiarowych i wyposażenia pomiarowego, nakłada obowiązek okresowej kontroli urządzeń służących do wykonywania pomiarów. 
      • W przypadku firm działających w oparciu o prawo budowlane m.in. w branży elektrycznej, wentylacyjnej, budowlanej (Wymagania Inspektorów, Prawo Budowlane, Art. 25; Art. 26, Zasady wiedzy technicznej, które mówią o konieczności posiadania informacji i dokumentów potwierdzających dopuszczenie do stosowania urządzeń technicznych).
      • Instrukcja producenta urządzenia. Należy kierować się zaleceniami producenta danego urządzenia pomiarowego. W przypadku przyrządów pomiarowych firmy SONEL S.A jest to okres 12 miesięcy. 
      • W przypadku firm działających w branży elektroenergetycznej, na podstawie: PN-E-04700:1998/Az1:2000 Urządzenia i układy elektryczne w obiektach elektroenergetycznych Pkt. 3.2.5 jest tam zapis: „Przyrządy pomiarowe stosowane w badaniach powinny mieć świadectwa potwierdzające ich sprawność techniczną”.

       

       

      Powyższe przykłady pochodzą z rozmów z klientami firmy i publikowane są jako możliwe konsekwencje niestosowania kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych.


       

    • Co to jest deklaracja sprawdzenia?

      Deklaracja sprawdzenia to dokument potwierdzający sprawność przyrządu, nie zawiera wyników pomiarów. Deklaracja sprawdzenia wydawana jest również dla przyrządów dostarczanych na usługi serwisowe, gdy klient nie wybrał usługi wzorcowania

    • Jaka jest różnica pomiędzy wzorcowaniem a legalizacją?

      WZORCOWANIE

      Wzorcowanie (kalibracja) definiowane jest jako działanie, które w określonych warunkach, w pierwszym kroku ustala zależność pomiędzy odwzorowywanymi przez wzorzec pomiarowy wartościami wielkości wraz z ich niepewnościami pomiaru, a odpowiadającymi im wskazaniami wraz z ich niepewnościami, a w drugim kroku wykorzystuje tę informacje do ustalenia zależności pozwalającej uzyskać wynik pomiaru na podstawie wskazania (2.39 PKN-ISO/IEC Guide 99:2010 –VIM 2010).

      Proces wzorcowania polega na porównaniu wskazania przyrządu wzorcowanego ze wskazaniem przyrządu wzorcującego. Przyrząd wzorcowy powinien być znacznie dokładniejszy od przyrządu wzorcowanego.

      Wzorcowanie jest stwierdzeniem obecnego stanu i w przypadku nieprawidłowości we wskazaniach przyrządu, nie obejmuje czynności regulacji/strojenia/adiustacji danego przyrządu powodujących zmianę tego stanu.

      LEGALIZACJA

      Zgodnie z ustawą z dnia 11 maja 2001 r. – Prawo o miarach (Dz. U. z 2004 r. Nr 243, poz. 2441, z późn. zm.) legalizacja stanowi zespół czynności obejmujących sprawdzenie, stwierdzenie i poświadczenie dowodem legalizacji, że przyrząd pomiarowy spełnia wymagania. Dowodem legalizacji poświadczającym dokonanie legalizacji jest świadectwo legalizacji lub cecha legalizacji umieszczona na przyrządzie pomiarowym.

      RÓŻNICE

      • Wzorcowanie jest czynnością dobrowolną, wykonywaną na życzenie użytkownika przyrządu i nie jest prawną kontrolą metrologiczną.

      • Dowodem potwierdzającym wykonanie wzorcowania jest ŚWIADECTWO WZORCOWANIA.

      • Dowodem potwierdzającym wykonanie legalizacji jest Świadectwo legalizacji (cecha legalizacji umieszczona na przyrządzie) i zapewnia spełnienie wymagań określonych w odpowiednich rozporządzeniach Ministra Gospodarki.

      MIERNIKI SŁUŻĄCE DO POMIARÓW INSTALACJI ELEKTRYCZNYCH NIE SĄ OBJĘTE WYMOGIEM LEGALIZACJI. WŁAŚCIWĄ DLA NICH FORMĄ KONTROLI JEST WZORCOWANIE.

    • Co to jest akredytacja? Korzyści z akredytacji.

      Akredytacja stanowi formalne potwierdzenie kompetencji danej jednostki przez stronę trzecią do wykonywania określonych zadań w zakresie oceny zgodności. Jedyną instytucją w Polsce uprawnioną do udzielania akredytacji laboratoriom jest Polskie Centrum Akredytacji (PCA).

      Laboratorium akredytowane musi spełniać wymagania systemowe i techniczne zawarte w normie PN-EN ISO/IEC 17025 „Ogólne wymagania dotyczące kompetencji laboratoriów badawczych i wzorcujących”. Wymagania te podlegają systematycznej ocenie podczas audytów przeprowadzanych przez jednostkę certyfikującą (PCA).

      Głównymi korzyściami wynikającymi z akredytacji jest wzrost zaufania do wyników oraz zniesienie barier międzynarodowych.

      Korzyści z akredytacji dla konsumentów:

      • dzięki rygorystycznym procedurom oraz nadzorowi niezależnej strony trzeciej, wpływa na wysoką jakość usług,
      • akredytacja jest obiektywnym dowodem na stosowanie najlepszych praktyk,
      • rozwiązuje problem wzajemnego uznawania wyników, świadectwa akredytowane są akceptowane na całym świecie,
      • odgrywa znaczącą rolę w procesie zarządzania ryzykiem (zmniejszanie ryzyka użytkownika),
      • akredytacja wpływa na wysoką jakość oferowanych wyrobów i usług oraz kompetencji personelu laboratorium.
    • Czy przyrządy muszę wysyłać wraz z przewodami/akcesoriami?

      Dla mierników produkcji SONEL nie ma konieczności dołączania akcesoriów. W przypadku mierników innych producentów należy przesłać przewody (jeżeli są specyficzne i/lub uwzględnione w metodzie pomiaru), cęgi pomiarowe, adaptery, ładowarkę (jeżeli przyrząd ją posiada) oraz instrukcję obsługi lub specyfikację techniczną jeżeli nie jest ona ogólnodostępna na stronach producenta.

  • Oprogramowanie i firmware
  • Pomiary, normy, dane techniczne
    • Zakres wyświetlania i zakres pomiarowy - czym się różnią?

      Zakres wyświetlania to wszystko, co miernik może wyświetlić na ekranie. Jednak każdy wynik może być obarczony pewnym błędem wnoszonym przez urządzenie pomiarowe. W normie PN-EN 61557 określone są maksymalne wartości błędów, jakimi mogą być obarczone pomiary danych wielkości elektrycznych. Na tej podstawie określa się zakres, dla jakiego przyrząd wykonuje pomiary z błędem mniejszym niż dopuszczony przez normę, jest to właśnie zakres pomiarowy.

      Należy dodać, że przyrządy wprowadzane do obrotu na terenie Unii Europejskiej muszą mieć wyspecyfikowane na obudowie zakresy pomiarowe zgodnie z normą EN-61557.

    • Do czego służy zakres pomiarowy wg EN 61557, dlaczego jest on taki ważny?

      Zakres pomiarowy wg EN 61557:

      • Zapewnia spójność wymagań dotyczących środków ochrony w instalacjach i przyrządów do ich pomiaru. Zadziałanie środka ochrony nastąpi z pewną tolerancją, a przyrząd mierzy z jakąś niepewnością. Możliwe jest, że tolerancje rozejdą się w przeciwnych kierunkach. Dzięki zharmonizowaniu norm EN-60364-6 i EN 61557 mamy pewność, że nawet w tak niekorzystnym przypadku instalacja będzie bezpieczna, a jej sprawdzenie wiarygodne. 
      • Pozwala szybko (nawet przed pomiarem) określić, czy przyrząd pomiarowy nadaje się do danych pomiarów.
      • Uwalnia użytkownika przyrządu pomiarowego od obliczania niepewności wykonywanych pomiarów, co w praktyce byłoby niemożliwe lub bardzo trudne.
      • Uwalnia użytkownika przyrządu pomiarowego od szacowania ryzyka związanego ze zmianą warunków pomiaru i/lub pracy badanej instalacji (jednak uwaga: tylko w zakresie objętym czynnikami zakłócającymi E1...En).
    • Czy mogę obliczyć zakres pomiarowy wg EN 61557 tylko na podstawie niepewności podstawowej lub błędu podstawowego?

      Nie. Co więcej, takie postępowanie może być niebezpieczne dla użytkowników badanej instalacji, bo może spowodować zakwalifikowanie wadliwej instalacji jako sprawnej. Do wyliczenia zakresu pomiarowego wg EN 61557 oprócz niepewności podstawowej trzeba uwzględnić również niepewności dodatkowe.

      Zakres pomiarowy wg EN 61557 wyliczany jest z niepewności roboczej, która z kolei jest statystyczną kombinacją niepewności podstawowej i wpływu czynników zakłócających E1...En. Wzór na niepewność roboczą wygląda tak:


       
      W związku z tym nie ma możliwości określenia zakresu pomiarowego wg. EN 61557 bez znajomości wpływu czynników zakłócających. Wyliczając go jedynie z niepewności podstawowej otrzymamy zakres zbyt szeroki (optymistyczny). W efekcie można użyć przyrządu w pomiarach, do których nie jest dostosowany, i zaklasyfikować wadliwą instalację jako sprawną.
       

    • Czy przyrząd, w instrukcji którego producent nie podał wartości błędów dodatkowych E1...E15, faktycznie jest zgodny z EN 61557?

      W instrukcji obsługi miernika znajdują się następujące informacje:

      • przyrząd jest zgodny z odpowiednim arkuszem EN 61557
      • podany jest błąd podstawowy lub niepewność podstawowa
      • podany jest zakres pomiarowy zgodnie z EN 61557

      Jednak producent nie podał wartości błędów dodatkowych E1...E15.

      Ten przyrząd nie jest zgodny z EN 61557. Zgodnie z EN 61557-1 pkt. 5.2 instrukcja obsługi ma zawierać wartości niepewności dodatkowych. Należy zachować szczególną ostrożność wobec takich przyrządów, ponieważ producent wprowadza klienta w błąd. Niestety często jest to działanie intencjonalne, a faktyczny zakres pomiarowy wg En 61557 jest zupełnie inny (znacznie gorszy) niż podany w instrukcji obsługi.

    • Zakres pomiarowy miernika wg EN 61557 przy pomiarach Zs zaczyna się od 0,13 Ohm, a ja zmierzyłem 0,09 Ohm. Czy powinienem użyć innego przyrządu?

      To, czy przyrząd nadaje się do pomiarów, nie zależy od uzyskanych wyników pomiarów, tylko od granicznej wartości wymaganej do uzyskania skutecznej ochrony. 

      1. Jeśli wartość graniczna nie mieści się w zakresie pomiarowym wg EN 61557, to należy zastosować miernik z lepszym zakresem pomiarowym. W powyższym przykładzie byłaby to sytuacja, w której warunek samoczynnego wyłączenia spełniony jest np. dla Zs<=0,10 Ohm.
      2. Natomiast jeśli wartość graniczna mieści się w zakresie pomiarowym wg EN 61557, to można użyć danego miernika pomimo tego, że wartość zmierzona jest poza zakresem pomiarowym. 

      W powyższym przykładzie byłaby to sytuacja, w której warunek samoczynnego wyłączenia spełniony jest np. dla Zs<=0,14 Ohm.

    • Wyłączniki RCD - jak mierzyć wyłącznik typu A?

      Należy wykonać wszystkie pomiary zarówno prądem przemiennym oraz jednokierunkowym i jednokierunkowym ze składową stałą 6mA.

    • Pomiary pętli zwarcia - jaki miernik zastosować do pomiaru małych pętli zwarcia na rozdzielniach?

      MZC-310S dzięki metodzie silnoprądowej potrafi zmierzyć wartości pętli zwarcia z rozdzielczością 0,0001Ω (mierniki klasyczne 0,01Ω). Dolna wartość zakresu pomiarowego miernika to 7,2mΩ (mierniki klasyczne 0,13..0,30Ω).

    • Pomiary skuteczności ochrony przeciwporażeniowej w instalacjach za UPS i falownikami

      UPS: należy dokonać pomiaru impedancji z pominięciem urządzeń zasilania awaryjnego, na przykład po załączeniu wyłącznika obejściowego, otrzymamy wartość zawyżoną o wartość impedancji układu zasilania do punktu zainstalowania UPS. Przy obliczaniu prądu zwarciowego należy do obliczeń przyjmować najniższą wartość napięcia występującą po gwałtownym wzroście obciążenia. Jeżeli obliczeniowy prąd zwarcia jest większy od ograniczonego prądu zwarcia, jaki może dostarczyć źródło rezerwowe w najmniej korzystnym stanie pracy, do dalszego sprawdzania należy przyjąć prąd ograniczony.

      Silniki zasilane z falowników:

      Tu problem stanowi nieznajomość poziomu wysterowania falownika (a tym samym zmiana jego impedancji zwarciowej) w momencie zwarcia, co uniemożliwia ustalenie prądu zwarciowego. Problemem jest również zmiana częstotliwości napięcia wyjściowego uniemożliwiająca poprawne wykonanie pomiaru przyrządami do badania instalacji. W tej sytuacji zalecane jest sprawdzenie, czy w czasie zwarcia doziemnego nastąpi obniżenie napięcia dotykowego występującego na części przewodzącej dostępnej do wartości nie przekraczającej napięcia dotykowego dopuszczalnego długotrwale w danych warunkach środowiskowych.

      Problemy pomiarów w instalacjach za falownikami zostały opisane szczegółowo w referacie dr. inż. Lecha Danielskiego oraz dr. inż. Ryszarda Zacirki „Badanie ochrony przeciwporażeniowej w instalacjach zasilanych z falowników lub z UPS z przemiennikami częstotliwości", VIII Konferencja Techniczna SONEL „Pomiary ochronne oraz diagnostyka instalacji i urządzeń elektrycznych", Zawiercie 2011.

    • Czy mogę wykonywać pomiary odbiorcze lub okresowe miernikiem niezgodnym z EN 61557?

      Nie. Zgodnie z EN-60364-6 pkt. 6.4.3.1 przyrządy pomiarowe stosowane do pomiarów instalacji muszą być zgodne z odpowiednim arkuszem EN 61557.

    • Czy wynik kalibracji / wzorcowania wpływa na zakres pomiarowy wg EN 61557?

      Nie. Kalibracje i wzorcowania wykonywane są w warunkach odniesienia, a w szczególności w wąskim zakresie temperatury, wilgotności i odkształcenia napięcia sieciowego. Błąd pomiaru stwierdzony podczas kalibracji jest chwilową cechą konkretnego egzemplarza.

      Natomiast zakres pomiarowy wg. EN 61557 uwzględnia jednoczesne wystąpienie maksymalnej niedokładności miernika dla warunków odniesienia oraz wielu czynników środowiskowych pogarszających dokładność. Zakres pomiarowy wg 61557 jest cechą konstrukcyjną danego typu przyrządu.
       

    • Czy mogę używać miernika niezgodnego z EN 61557?

      Tak, ale zastosowania takiego przyrządu są bardzo ograniczone. Zgodnie z EN-60364-6 pkt. 6.4.3.1 przyrządy pomiarowe stosowane do pomiarów instalacji muszą być zgodne z odpowiednim arkuszem EN 61557. W szczególności do protokołów z pomiarów odbiorczych lub okresowych nie możemy wpisać wyników uzyskanych niezgodnym miernikiem.

  • Strona WWW - przewodnik
  • Analizatory jakości zasilania
    • Dlaczego miga dioda ERROR w PQM-700 a w odczytach bieżących jest przekreślone Irms. Co to znaczy?

      Migająca dioda ERROR w analizatorze PQM-700 może oznaczać, że jedno z przyjętych kryteriów oceny poprawności podłączenia analizatora do sieci, wskazuje na potencjalny problem. Czerwony znak X przy parametrze Irms w zakładce Wykresy wskazowe odczytów bieżących w programie Sonel Analiza wskazuje, że wyliczona suma prądów fazowych i neutralnego jest wyższa niż 25% maksymalnej wartości mierzonego prądu dla dowolnego kanału pomiarowego. Ponieważ suma wszystkich prądów (wartości chwilowe) nie wynosi zero, traktowane jest to jako błąd i miga dioda ERROR. Pomaga to w określeniu, czy wszystkie cęgi prądowe są podłączone poprawnie, tzn. strzałki na cęgach skierowane do odbiornika.

    • Odczytywanie dużej ilości danych z analizatorów PQM-700, PQM-701(Z, Zr) i PQM-707 przez przewód USB trwa długo. Czy można to przyspieszyć?

      W celu przeniesienia z tych analizatorów większej ilości danych (wielu megabajtów) do programu Sonel Analiza, należy wyjąć z nich kartę microSD i użyć zewnętrznego czytnika kart pamięci microSD (lub użyć adaptera microSDàSD aby skorzystać z czytników kart SD np. wbudowanych w laptopy). Przy odczytywaniu danych w programie Sonel Analiza, urządzenie pojawi się na liście znalezionych analizatorów z dopiskiem Połączenie z kartą pamięci.
      Uwaga: Do odczytu danych z karty należy używać wyłącznie dedykowanego oprogramowania SONEL Analiza w najnowszej wersji.

    • W jaki sposób zaktualizować oprogramowanie wewnętrzne (firmware) analizatora Sonel PQM-707?

      Aktualizację oprogramowania wewnętrznego można wykonać za pomocą oprogramowania Sonel Analiza
      Alternatywny sposób, to na stronie internetowej www.sonel.pl/pl/pobierz/firmware/ odszukanie w sekcji Analiza jakości zasilania urządzenia PQM-707. Plik z oprogramowaniem należy pobrać oraz rozpakować na dysk przenośny USB i włożyć do analizatora. W analizatorze z Menu głównego wejść w Ustawienia analizatoraàAktualizacje i postępować zgodnie z informacjami na ekranie. Więcej można zobaczyć na filmie prezentującym całą procedurę https://youtu.be/RYtuG5RFP8k

    • W jaki sposób zaktualizować oprogramowanie wewnętrzne (firmware) analizatora Sonel PQM-700?

      Aktualizację oprogramowania wewnętrznego można wykonać za pomocą oprogramowania Sonel Analiza.
      Alternatywny sposób, to na stronie internetowej www.sonel.pl/pl/pobierz/firmware/ odszukanie w sekcji Analiza jakości zasilania urządzenia PQM-700. Należy ściągnąć plik dla posiadanej wersji sprzętowej miernika. Pobrany plik z oprogramowaniem należy rozpakować i nagrać do katalogu głównego karty microSD wyjętej z analizatora. Po włożeniu karty z nagranym plikiem oprogramowaniem do analizatora, należy nacisnąć przycisk START w mierniku. Bliższe szczegóły można znaleźć w instrukcji obsługi.

    • W jaki sposób można pobrać wyniki zarejestrowane w analizatorze?

      W celu pobrania wyników z analizatorów serii PQM należy użyć dedykowanego oprogramowania SONEL Analiza w najnowszej wersji. Po uruchomieniu programu i podłączeniu analizatora do komputera należy:
      ·        z górnego menu Analizator wybrać opcję Analiza,
      ·        połączyć się z wybranym analizatorem i pobrać zapisane dane z urządzenia.
      Oprogramowanie Sonel Analiza pozwala na import danych rejestracji ze wszystkich analizatorów oraz dodatkowo zrzutów ekranowych z modelu PQM-707.
      Więcej szczegółów zawartych jest w instrukcji obsługi programu Sonel Analiza oraz instrukcjach obsługi analizatorów PQM.

    • Jak często muszę aktualizować oprogramowanie analizatora PQM (seria)?

      Oprogramowanie wewnętrzne analizatora (firmware) oraz komputerowe należy aktualizować regularnie, ponieważ aktualizacje poprawiają dostrzeżone błędy lub wprowadzają nowe funkcjonalności.

      Jeśli aktualizowane jest oprogramowanie analizatora, należy sprawdzić, czy jest również nowa wersja programu Sonel Analiza (i odwrotnie) i jeśli tak, również dokonać aktualizacji.

    • Jaki jest zakres rejestrowanych napięc stałych w analizatorach PQM-701Z, PQM-701Zr?

      Zakres 0...1150V - jak szczytowe wartości napięć przemiennych.

    • Jak wykonać eksport danych z Sonel Analiza do pliku CSV lub PDF?

      Należy zaznaczyć blok danych oraz wybrać opcję "Raport użytkownika" z listy "Raporty" w oknie "Pomiary".

    • Problem: Analizator (PQM-701, PQM-701Z, PQM-701Zr, PQM-702) cały czas wskazuje asymetrię 327,67%.

      Jest to wynik błędnego przyłączenia analizatora - zamiany dwóch przewodów napięciowych. Widać to również po wartości składowej przeciwnej U2, która normalnie powinna być w granicach pojdynczych woltów.

      W prawidłowo podłączonym układzie wartość parametru U1 powinna być w granicach napięcia nominalnego wybranej sieci.

    • Jakie zakresy prądu mogą być mierzone za pomocą cęgów i analizatorów jakości zasilania PQM, aby błąd pomiaru na poziomie 30% nie został przekroczony?

      Analizatory jakości energii Sonel PQM wykonują pomiar prądu przy użyciu wielu rodzajów cęgów dostępnych w ofercie. Poniższa tabela prezentuje jakie zakresy prądu przemiennego i stałego mierzone danymi cęgami nie będą obarczone błędem pomiaru powyżej 30%

      Model analizatora

      Typ cęgów

      Roboczy zakres pomiaru prądu 50/60 Hz (tylko błąd podstawowy cęgów, maksymalny błąd metody pomiarowej = 30%)

      PQM-700

      PQM-707

      C-4A

      7,8 - 1000 A AC

      C-5A

      10,5 - 1000 A AC/DC

      C-6A

      0,078 - 10 A AC

      C-7A

      0,75 - 100 A AC

      F-1A1, F-2A1, F-3A1

      10,7 - 1500 A AC

      F-1A, F-2A, F-3A

      21,4 - 3000 A AC

      F-1A6, F-2A6, F-3A6

      42,8 - 6000 A AC

      PQM-701

      PQM-702

      PQM-703

      PQM-710

      PQM-711

      C-4A

      4,1 - 1000 A AC

      C-5A

      7,0 - 1000 A AC/DC

      C-6A

      0,041 - 10 A AC

      C-7A

      0,41 - 100 A AC

      F-1A1, F-2A1, F-3A1

      5,3 - 1500 A AC

      F-1A, F-2A, F-3A

      10,7 - 3000 A AC

      F-1A6, F-2A6, F-3A6

      21,4 - 6000 A AC

    • Co oznacza klasa A analizatora?

      Klasa A (jak Advanced) – przyrządy w tej klasie używane są wszędzie tam, gdzie konieczne są precyzyjne pomiary. W szczególności w przypadkach, które mogą wymagać rozstrzygania sporów pomiędzy dostawcą a odbiorcą energii, sprawdzania reklamacji co do zgodności zasilania z normami itp. Pomiary parametrów przeprowadzane za pomocą dwóch różnych przyrządów spełniających wymagania klasy A, podczas pomiaru tych samych sygnałów, powinny dać porównywalne wyniki dla tego parametru (z uwzględnieniem niepewności pomiaru). Dzięki temu ewentualne spory powinny ograniczyć się do przedmiotu sporu, a nie do narzędzi, którymi zostały wykonane pomiary. 
      Analizatory klasy A muszą mieć możliwość synchronizacji czasu z wzorcowym sygnałem czasowym, aby spełnić wymagania im stawiane. Odchyłka czasu w całym pomiarze nie może być większa od +/-20 ms dla sieci 50 Hz. Synchronizacja może być przeprowadzona za pomocą różnych rozwiązań technicznych: GPS, DCF77, NTP. Ze względu na dostępność i precyzję, najczęściej używa się synchronizacji poprzez moduł GPS.
       

    • Co oznacza klasa S analizatora?

      Klasa S (jak Surveys) – są to analizatory używane do zastosowań statystycznych, takich jak statystyczna ocena jakości energii z ograniczonym zbiorem parametrów. Chociaż analizatory klasy S używają równoważnych przedziałów pomiarowych jak klasa A, wymagania dotyczące przetwarzania danych klasy S są znacznie niższe. Analizatory klasy S znajdują szerokie zastosowanie w codziennych pomiarach jakości zasilania w budynkach, zakładach przemysłowych do zapewnienia ciągłości zasilania itp.

    • Próbkowanie pomiarów w analizatorze

      Częstotliwość próbkowania w analizatorach Sonel PQM wynosi 10,24 kHz, co odpowiada 204,8 próbkom na okres sieci dla 50 Hz oraz 170,7 próbkom na okres sieci dla 60 Hz. Przy takiej częstotliwości próbkowania analizator odtwarza przebieg zmienny jednego okresu 20 ms z 205 próbek w sieci 50 Hz. Daje to dobrą precyzję konwersji sygnału analogowego na postać cyfrową, co w codziennych pomiarach jakości zasilania jest wystarczające.
      Analizatory PQM to zaawansowane urządzenia pomiarowe, wyposażone w wysokiej klasy podzespoły oraz skomplikowane algorytmy pomiarowe pozwalające sprostać wymaganiom wszystkich użytkowników.
       

    • O czym należy pamiętać podczas rejestracji analizatorami Sonel PQM?

      Jest wiele elementów o jakich należy pamiętać przed rozpoczęciem i po wystartowaniu rejestracji danych. Poniżej znajduje się lista tych najistotniejszych, o których nie wolno zapominać:

      1. Prawidłowa konfiguracja parametrów rejestrowanych. Wybranie odpowiedniego typu sieci oraz pozostałych parametrów determinuje jaki typ danych zostanie zarejestrowany.
      2. W przypadku pomiaru prądu należy użyć odpowiednich cęgów zapiętych zgodnie z kierunkiem przepływu prądu „do odbiornika”, o czym informuje strzałka na cęgach.
      3. Podpięcie przewodów napięciowych i cęgów do tej samej fazy.
      4. Wybór odpowiedniej konfiguracji w analizatorze.
      5. Weryfikacja czasu i daty w urządzeniu.
      6. Weryfikacja poprawności połączenia (komunikaty o błędach) i wykresów wskazowych.
      7. Jeśli to możliwe, wykonanie próbnej rejestracji i odczytanie wyników.

      Jeśli wszystkie z powyższych punktów zostały wykonane, to można rozpocząć właściwą rejestrację.
       

    • Co oznacza strzałka na cęgach prądowych?

      Strzałka umieszczona na cęgach wskazuje umowny kierunek przepływu prądu. W analizatorach Sonel przyjęto umowny kierunek przepływu prądu od źródła do odbiornika. Taka orientacja cęgów jest wymagana do poprawnego pomiaru mocy i składowych stałych. W przypadku pomiaru prądu w kanale N, strzałka również powinna być skierowana w stronę odbiornika, tak jak na pozostałych cęgach umieszczonych na przewodach fazowych.

    • Co oznacza litera „A” w nazwie cęgów?

      Cęgi z literą A na końcu oznaczenia (np. F-3A) są odmianą cęgów z automatycznym wykrywaniem ich typu w kompatybilnych analizatorach. Dla takich cęgów podczas konfiguracji rejestracji, można wybrać typ cęgów „Auto”.

    • Czy cęgi z literą „A” w nazwie są kompatybilne z cęgami bez litery „A”?

      Tak. Przykładowo cęgi C-4 i C-4A są takie same i mogą być używane zamiennie. Jedyną różnicą jest to, że cęgi z literą „A” mogą być automatycznie wykrywane przez analizator. Pamiętać należy, że aby funkcja automatycznego wykrywania cęgów w dedykowanych analizatorach działała prawidłowo, należy stosować komplet cęgów z literą „A” w nazwie.

    • Jakie są wymagania normatywne dla analizatorów klasy A i klasy S według IEC 61000-4-30?

      Wymagania normatywne dla analizatorów klasy A i klasy S według IEC 61000-4-30 przedstawiono w tabeli.

    • Jak długo analizatory mogą działać na zasilaniu akumulatorowym?

      Jest to uzależnione od typu analizatora, ilości włączonych modułów, warunków otoczenia i innych. Generalnie czas pracy wynosi:

      • PQM-700 – minimum 6 godzin,
      • PQM-701(Z, Zr) – minimum 5 godzin,
      • PQM-702/710 – minimum 2 godziny,
      • PQM-703/711 – minimum 1,5 godziny,
      • PQM-707 – minimum 4 godziny.
    • Jaka karta SIM może być użyta w PQM-702/703/710/711? Czy karta SIM ze stałym IP publicznym będzie działać?

      Aby móc skorzystać z transmisji danych przez sieć komórkową, należy stosować karty SIM ze statycznym numerem IP. Ten stały numer IP pozwala na zachowanie stałego adresu analizatora w sieci Internet. Ten typ usługi jest zwyczajowo wykorzystywany do transmisji typu „machine-to-machine” (m2m, „urządzenie do urządzenia”), stosowanej m.in. w przemyśle do monitoringu i wymiany danych pomiarowych między urządzeniami. Zwykła karta SIM wyjęta z telefonu w związku z powyższymi wymaganiami nie może być użyta z analizatorem.

    • Jak długo może trwać rejestracja parametrów zasilania?

      Jest to uzależnione od wielu czynników takich jak częstotliwość zapisu danych, ilość rejestrowanych parametrów, ilości dostępnej pamięci danych itp. Czas rejestracji może się wahać od kilkunastu godzin do ponad 100 lat. Typowe ustawienia umożliwiają rejestrację danych przez wiele miesięcy. 

    • Czy analizatory mogą być używane na zewnątrz budynków?

      Tak, prawie wszystkie analizatory Sonel posiadają odpowiednią konstrukcję obudowy o stopniu szczelności IP65. Wyjątkiem jest analizator PQM-707, który jest dedykowany do pomiarów wewnątrz pomieszczeń i pomiarów na zewnątrz w słoneczny dzień.

    • Czy zwiększy się zakres i dokładność pomiaru prądu przy wykonaniu dwóch zwojów cęgami elastycznymi na przewodniku?

      Stosując wykonanie dwóch zwojów zwiększamy dokładność pomiaru prądu, ale jednocześnie zmniejszamy zakres pomiarowy o połowę wartości Inom.

    • Jak zmienić stawki i godziny taryf w programie Sonel Analiza?

      Przyciskiem F9 przejść do Ustawień programu, a następnie przejść do zakładki Analiza danych. W oknie po lewej stronie wybrać Ustawienia taryf energii. Tutaj można dokonać zmian stawek taryf oraz godzin ich obowiązywania.

    • Jak przypisać pamięć do danego punktu pomiarowego?

      W lewej górnej części okna Konfiguracja analizatora znajduje się panel Lokalnie. Pierwsza pozycja w panelu to Ustawienia ogólne. W głównej części okna wyświetlana jest jedna z trzech zakładek (Typ analizatora, Przydział pamięci, Synchronizacja GPS). Na zakładce Przydział pamięci za pomocą suwaków dokonuje się zmiany udziału procentowego pamięci dla każdej konfiguracji. 

    • Czy można włożyć do analizatora kartę o większej pojemności?

      Analizatory z wymiennymi kartami pamięci tj. PQM-700 i PQM-707 posiadają możliwość rozszerzenia pamięci do 32 GB. W przypadku chęci zmiany standardowej pamięci 8 GB w analizatorach PQM-702(T)/703/710/711 istnieje taka możliwość do 32 GB. W tym celu należy to ustalić przy zakupie nowego analizatora z przedstawicielem handlowym. W przypadku już zakupionego analizatora należy skontaktować się z działem serwisu [email protected].

    • Czy analizatory Sonel mogą mierzyć prąd i napięcie DC?

      Tak, wszystkie analizatory są przystosowane do pomiaru napięć i prądów stałych. Do pomiaru prądów DC niezbędne są dodatkowe cęgi C-5A.

    • Jak dokonać odczytu danych bieżących?

      Aby odczytać dane bieżące, należy w programie Sonel Analiza wybrać z menu górnego Analizator opcję Odczyty bieżące. Po wybraniu tej funkcji pojawią się odczyty bieżące mierzone przez podłączony analizator. Jeśli żaden analizator nie jest podłączony do programu, automatycznie zostanie przeprowadzona procedura łączenia się z analizatorem przez przewód USB lub łącze radiowe.
      W mierniku PQM-707, wszystkie odczyty bieżące wraz z wykresami można przeglądać bezpośrednio na dotykowym ekranie miernika, bez udziału programu Sonel Analiza.
      W miernikach PQM-702(T,A)/703/710/711 odczyty podstawowych parametrów bieżących w formie wartości liczbowych, można wykonać na kolorowym ekranie miernika.
       

    • Jak wygenerować raport zgodności z normą?

      Aby wygenerować raport na zgodność z normą, należy wczytać do programu Sonel Analiza rejestrację z danymi normatywnymi. Następnie w oknie Pomiary wybrać nacisnąć na przycisk Raporty i wykresy, po czym wybrać opcję Raport zgodności z normą.

      Jeśli wczytana rejestracja nie posiada danych normatywnych, opcja Raport zgodności z normą będzie nieaktywny (wyszarzony).

    • Czy można rejestrować dane dla kilku konfiguracjach jednocześnie?

      W danej chwili można wykonywać rejestrację parametrów sieci wg jednej konfiguracji. Wyjątkiem są analizatory klasy A (PQM-702(T,A)/703/710/711), które umożliwiają jednoczesną rejestrację parametrów wg dwóch różnych konfiguracji (ustawienia użytkownika oraz ustawienia dla normy).

    • Co to jest wskaźnik migotania światła (albo flicker)?

      Wskaźnik ten pokazuje stopień zmienności intensywności oświetlenia, która może potęgować zmęczenie lub wręcz utrudniać funkcjonowanie z zagrożeniem życia włącznie. Wszystkie analizatory Sonel liczą parametry Pst (wskaźnik krótkookresowy dziesięciominutowy) i Plt (wskaźnik długookresowy dwugodzinny). Jeżeli Plt≤1 to nie występuje zauważalne miganie światła spowodowane zmiennością napięcia zasilającego.

    • Co to jest moc bierna?

      Moc bierna występuje w sieciach prądu przemiennego, jeśli po stronie źródła i odbiornika pojawią się elementy mogące gromadzić i później oddawać energię (elementy pojemnościowe i indukcyjne). Występuje wówczas zjawisko wymiany energii między magazynami energii, co nazywa się przepływem energii biernej. Ilość energii biernej przepływająca w obie strony w jednej sekundzie nazywa się mocą bierną. Moc bierna nie wykonuje pracy użytecznej (głównie powoduje straty), zatem generalnie jest zjawiskiem niepożądanym.

    • Jak kompensować moc bierną?

      Kompensacja mocy biernej polega na doborze odpowiednich elementów pojemnościowych lub indukcyjnych (lub obu na raz), w zależności czy potrzeba skompensować moc bierną indukcyjną czy pojemnościową. Bardzo ważne jest, aby tego zagadnienia podejmować się przy dobrej znajomości elektrotechniki, ponieważ skutki uboczne złych decyzji mogą być bardzo niebezpieczne i kosztowne.

    • Co to jest wartość średnia, minimalna, maksymalna i chwilową w zarejestrowanych danych?

      Analizator próbkuje sygnał z pewna częstotliwością próbkowania i tworzy bloki danych o długości 10 okresów (co dla częstotliwości sieciowej 50 Hz daje blok 200 ms). Z tych bloków wyliczana jest wartość średnia za wybrany przez użytkownika przedział uśredniania (np. dla okresu uśredniania 5 sekund, wartość średnia będzie wyliczona z 25 bloków 200 ms). Wartość minimalna i maksymalna to dwie wartości graniczne w okresie uśredniania. Wartość chwilowa jest wartością ostatniego bloku 10-okresowego, w którym zakończył się okres uśredniania.

    • Czym jest prąd rozruchowy?

      Każde urządzenie elektryczne aby pracować musi ten proces wpierw rozpocząć. Podczas włączania urządzenia pojawia się przepływ prądu, który jest większy nawet do kilkunastu razy od prądu znamionowego urządzenia. To może powodować różne negatywne skutki w sieci elektrycznej. Prąd rozruchowy można rejestrować analizatorami serii PQM i na tej podstawie można wyznaczać szczególne cechy rozruchu, co jest konieczne szczególnie przy doborze odpowiednich zabezpieczeń.

    • Co to są harmoniczne?

      Napięcie zasilające przemienne i wywołany nim prąd odbiornika w sieci 50 Hz mają sinusoidalna składową podstawową o tejże częstotliwości. Natomiast zależnie od nieliniowości odbiornika i bardzo wielu innych czynników, rzeczywisty kształt prądu może sinusoidy nie przypominać. Da się go jednak zastąpić zestawem prądów składowych o częstotliwościach będących naturalnymi wielokrotnościami częstotliwości podstawowej. Każdy z tych prądów w inny sposób wpływa sieć zasilającą, powodując powstawanie składowych harmonicznych w napięciu. Te dodatkowe harmoniczne napięcia zasilają wszystkie urządzenia podłączone do tej sieci. W ten sposób każde urządzenie zasilane z tej sieci może oddziaływać (zwykle niekorzystnie) na pracę pozostałych urządzeń.

    • Jakie cęgi są na wyposażeniu standardowym analizatorów?

      Standardowym wyposażeniem analizatora PQM-707 są cztery sztuki cęgów giętkich F-3A (do 3 kA). Pozostałe analizatory nie posiadają cęgów na wyposażeniu standardowym i należy je dobrać z bogatej oferty cęgów https://www.sonel.pl/pl/produkty/akcesoria/cegi .

    • W jaki sposób zaktualizować program Sonel Analiza?

      Aktualizacja wykonywana jest automatycznie przez sam program, jeśli komputer ma połączenie z Internetem i nie ma zablokowanych portów uniemożliwiających podłączenie się programu do serwera aktualizacji (np. przez programy antywirusowe lub zapory).
      Alternatywny sposób, to ze strony internetowej https://www.sonel.pl/pl/produkt/programy-do-tworzenia-dokumentacji-sonel-analiza-4/ ściągnąć najnowszy plik instalacyjny programu i zainstalować go na komputerze.

    • Czy trzeba dokupić odbiornik GPS do synchronizacji czasu w analizatorach klasy A?

      Analizatory klasy A mają wbudowany odbiornik sygnału GPS wraz z wewnętrzną anteną. To wystarczy do synchronizacji czasu jeśli analizator będzie wykorzystywany na zewnątrz budynków. Jeśli analizator będzie używany wewnątrz pomieszczeń, może być konieczne dokupienie dodatkowej zewnętrznej anteny z przewodem o długości 10 m https://www.sonel.pl/pl/produkt/antena-gps-z-przewodem-10m . Antenę należy wówczas umieścić w obszarze, gdzie dostępny jest sygnał GPS (np. za oknem).

  • Kamery termowizyjne, pirometry
    • Seria KT: Z jakiej maksymalnej odległości można zmierzyć temperaturę kamerą termowizyjną?

      Teoretycznie z nieskończonej, praktycznie (w warunkach ziemskich) ograniczeniem jest stratosfera (kilkanaście kilometrów), stąd bezchmurne niebieskie niebo jest „zimniejsze" niż chmury. Trzeba jednak pamiętać o minimalnych wymiarach mierzonego obiektu, zależnych od odległości, rozdzielczości matrycy kamery i użytego obiektywu.

    • Do czego służy linijka analogowa widoczna na wyświetlaczu DIT-500?

      Linijka analogowa na wyświetlaczu DIT-500 wskazuje obecnie mierzoną temp. w stosunku do maksymalnej i minimalnej zmierzonej temperatury podczas danego pomiaru. Na linijce ostatni podświetlony segment oznacza temp. maksymalną. Analogicznie pierwszy oznacza minimalną zmierzoną temperaturę. Pomiar kończy się wraz z wyłączeniem DIT-500.

  • Mierniki do pomiarów natężenia oświetlenia
    • Czym mogą się różnić luksomierz, na którym widnieje informacja „dedykowany do pomiarów LED” od luksomierza Sonel LXP-2/10B/10A?

      Różnić się mogą jedynie dodatkową możliwością wprowadzenia współczynnika korekcyjnego zdefiniowanego wcześniej na podstawie obliczeń, o których mowa w raporcie komisji CIE-127:2007. Ma to zastosowanie w momencie braku korekcji w danym luksomierzu. Należy zauważyć, że wyładowcze źródła światła, np. sodowe lub ksenonowe mają charakterystyki zdecydowanie rozbieżne z krzywą wzorca CIE, a mimo to oświetlanie tymi źródłami nie wzbudza żadnych wątpliwości co do cech użytkowych. 

    • Dlaczego warto dokonywać okresowych pomiarów oświetlenia? Korzyści z dobrego oświetlenia.

      •    wpływ dobrego oświetlenia na samopoczucie pracujących ludzi oraz uzyskanie wyższego poziomu produkcji pod względem ilościowym oraz jakościowym,
      •    zmniejsza ryzyko wypadku w pracy,
      •    wpływa na dobre samopoczucie i przyjemne odczucia człowieka w określonym pomieszczeniu,
      •    ułatwia właściwe rozróżnianie barw (ma to szczególne znaczenie np. w zakładach produkcyjnych, biurach, w szkołach),
      •    zapobiega potrzebie wytężania wzroku, a tym samym przedwczesnemu jego osłabieniu,
      •    ułatwia eksploatacje i konserwację maszyn i urządzeń produkcyjnych,
      •    usprawnienia transport wewnątrz zakładu.
       

    • Jak często należy wzorcować luksomierz?

      Nie ma określonego czasu, po którym należy ponownie wzorcować luksomierz. Świadectwa wzorcowania wydawane przez Główne Urzędy Miar lub akredytowane laboratoria wzorcujące nie określają terminu ważności wzorcowania. To sam użytkownik przyrządu pomiarowego ustala terminy powtórnych wzorcowań. Należy jednak zwrócić uwagę, że ogniwo fotoelektryczne będące czujnikiem starzeje się w czasie, dlatego powinno być poddawane okresowej kontroli metrologicznej. Posiadanie aktualnego świadectwa wzorcowania dla luksomierza potwierdza sprawność urządzenia oraz spełnienie przez niego deklarowanych poziomów niepewności widmowej i podstawowej. W związku z powyższym często zleceniodawca wymaga, by do dokumentacji pomiarowej dołączyć świadectwo wzorcowania urządzenia pomiarowego.

    • Czy luksomierze Sonel LXP-2/10B/10A nadają się do pomiarów natężenia oświetlenia źródeł światła typu LED?

      Tak. Aktualnie nie istnieją jasno sprecyzowane wymagania dotyczące pomiarów źródeł oświetlenia typu LED. Międzynarodowa Komisja Oświetleniowa wydała w 2007 r. jedynie raport (http://www.cie.co.at/publications/measurement-leds) zawierający zalecenia dotyczące badania oświetlenia LED z podziałem na emitowane światło białe i kolorowe. Więcej znajdziesz w artykule.

    • Jak często należy wykonywać pomiar oświetlenia awaryjnego?

      Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U nr 80 z dnia 21 kwietnia 2006 r. poz. 563) oświetlenie awaryjne należy do urządzeń p.poż (Roz. 1, § 2, ust. 7) i zgodnie z tym wszystkie urządzenia p.poż powinny być poddawane przeglądom technicznym i czynnościom konserwacyjnym nie rzadziej niż raz w roku i muszą spełniać wymagania Polskich Norm (PN-EN 1838, PN-EN 50172, PN-EN 60598-2-22). Ponadto należy pamiętać, iż pomiary oświetlenia awaryjnego należy wykonywać odpowiedniej klasy luksomierzem, gdyż mamy do czynienia z bardzo małymi wartościami natężenia oświetlenia. Więcej w artykule.

    • Jak często należy dokonywać pomiarów natężenia oświetlenia?

      Oświetlenie, w przeciwieństwie do innych czynników w zakresie hałas i zapylenie, nie jest niebezpiecznym fizycznym czynnikiem środowiska pracy, lecz jest zaliczane do czynników uciążliwych. Nie ma ścisłych przepisów określających graniczne okresy, w których należy wykonywać okresowe pomiary.
      Pracodawca zobowiązany jest do zapewnienia oświetlenia elektrycznego o parametrach zgodnych z Polskimi Normami. Mówi o tym paragraf 26 ust. 2 Rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. (t.j. Dz. U. 2003 Nr 169 poz. 1650). Jest to przepis, który obliguje pracodawcę do przeprowadzenia pomiarów natężenia oświetlenia i porównania wyników z podanymi wartościami w PN-EN 12464-1. Światło i oświetlenie. Oświetlenie miejsc pracy. Część 1: Miejsca pracy we wnętrzach.

      Pomiary natężenia oświetlenia wykonuje się: 

      • przy tworzeniu stanowisk pracy, 
      •  po dokonaniu modernizacji oświetlenia na stanowisku pracy lub dodaniu nowego źródła światła.

      O częstości badań oświetlenia decyduje pracodawca. Jednak mając na uwadze dobro pracownika często pomiary oświetlenia wykonywane są wraz ze sprawdzeniem instalacji elektrycznej. Natomiast pomiary instalacji elektrycznej są wymagane i powinny być przeprowadzane w każdym obiekcie budowlanym co 5 lat.

  • Lokalizatory przewodów, kabli i identyfikacja uszkodzeń
    • Gdzie mogę się nauczyć jak pracować z lokalizatorem LKZ-700?

      Film instruktażowy o lokalizatorze LKZ-700 znajduje się na naszym kanale youtube.

    • Jak trasować przewód lokalizatorem LKZ-700 gdy dostępny jest tylko 1 koniec przewodu?

      W przypadku, gdy przewód nie jest uszkodzony, a obwód pod napięciem, należy zastosować metodę pola magnetycznego (odbiornik i nadajnik w trybie „M" lub „I"). Następnie jeden przewód nadajnika podłącza się do przewodu fazowego, zaś drugi do jak najdalej znajdującego się uziemienia (przewód PE w innym pomieszczeniu, uziemienie, metalowa, uziemiona rura C.O...). Odbiornik wykrywa sygnał w miejscach przebiegania przewodu.

      W nieuszkodzonym obwodzie pozbawionym napięcia należy podłączyć jeden przewód nadajnika do żyły N, drugi do innego, oddalonego uziemienia; oraz wybrać tryb prądowo-napięciowy (nadajnik w trybie „E+M" lub „U + I", zaś odbiornik w trybie „M" lub „I").

      Możliwe jest podłączenie obu przewodów nadajnika do przewodów N i L jednego gniazda, jednak należy pamiętać, że sygnały płynące po L i N w zależności od ułożenia przewodów będą się mniej lub bardziej znosiły i poziom sygnału wskazywanego przez odbiornik może się zmieniać, co może wprowadzić w błąd pomiarowca o małym doświadczeniu w lokalizacji.

    • Jak trasować przewód lokalizatorem LKZ-700 - przewód z przerwaną żyłą?

      Należy nadajnik oraz odbiornik ustawić w tryb napięciowy (oznaczenie „E" lub „U") i podłączyć do badanej żyły. Pozostałe żyły w przewodzie (oraz, jeśli mamy dostęp do drugiego końca przewodu) końcówkę drugiej części przerwanej żyły należy uziemić, aby zapobiec przeniknięciu pola elektrycznego. Odbiornik będzie wskazywał poziom sygnału tak długo, jak długo będziemy przemieszczali go nad miejscem przebiegania przewodu aż do miejsca uszkodzenia.

      Ze względu na zastosowanie pola elektrycznego (podatnego na tłumienie), metoda nie jest zalecana do lokalizacji kabli (zbyt duża głębokość = odległość od przewodu wytwarzającego pole).

  • Mierniki rezystancji izolacji
    • Czy mogę używać sondy trójkątnej do pomiarów podłóg w strefach objętych ochroną przed ESD?

      Właściwym akcesorium do pomiarów rezystancji izolacji podłóg w strefach objętych ochroną (EPA) przed elektrycznością statyczną (ESD) będą sondy wykonane w zgodności ze standardem PN-HD 61340-4-1 Znormalizowane metody badań do określonych zastosowań - Rezystancja elektryczna wykładzin podłogowych i gotowych podłóg (odpowiedni standard amerykański ANSI/ESD STM7.1-2020).

      Norma ta określa metody do wyznaczania rezystancji elektrycznej wszelkich typów wykładzin podłogowych i gotowych podłóg, w tym: rezystancji upływu, rezystancji między punktami oraz rezystancji skrośnej.

      Elektrody pomiarowe składają się z dwóch cylindrycznych elektrod metalowych o średnicy 65 mm ± 0,25 mm i wadze 2,5 kg ± 0,25kg lub 5 kg ± 0,25 kg. Do pomiaru powierzchni ulegającym odkształceniom (np. włókienniczych wykładzin podłogowych, praktycznie niespotykanych w strefach objętych ochroną przed ESD) wystarczająca jest elektroda, w której powierzchnię styku stanowi metalowa elektroda (sonda praktycznie niestosowana).

      W przypadku pomiarów prowadzonych na powszechnie stosowanych powierzchniach twardych, nieulegających odkształceniu (podłogi żywiczne, wykładziny pcv…) wymagana jest już elektroda z podkładką gumową o twardości 60 ± 10 wg twardości Shore’a A, jak również określonej rezystancji < 1000Ω. Takie sondy są powszechnie stosowane.

      Właściwym akcesorium będzie sonda Sonel PRS-2.

    • Jak wykonać pomiar stanowisk roboczych (biurko, fotel) w strefach objętych ochroną przed ESD?

      Instruktaż pomiaru rezystancji izolacji stanowisk roboczych chronionych przed elektrycznością statyczną zaprezentowano tutaj.

    • Jak prawidłowo uruchomić pomiar (podtrzymać pomiar) w miernikach rezystancji izolacji serii MIC?
      • MIC-2: Trzymając wciśnięty „Start", nacisnąć jednocześnie przycisk „SEL". Aby zakończyć pomiar, należy ponownie wcisnąć „Start".
      • MIC-3: Trzymając wciśnięty „Start", nacisnąć jednocześnie przycisk „UBAT/ACU". Aby zakończyć pomiar, należy ponownie wcisnąć „Start".
      • MIC-10: Trzymając wciśnięty „Start", nacisnąć jednocześnie przycisk „ENTER". Aby zakończyć pomiar, należy ponownie wcisnąć „Start" lub „Esc".
      • MIC-30, MIC-2505, MIC-2510: Trzymając wciśnięty „Start", nacisnąć jednocześnie przycisk „ENTER". Pomiar kończy się automatycznie po upływie nastawionego czasu; aby zakończyć pomiar w dowolnej chwili, należy ponownie wcisnąć „Start" lub „Esc".
      • MIC-1000, MIC-2500, MIC-5000: Trzymając wciśnięty „Start", nacisnąć jednocześnie przycisk oznaczony strzałką do góry. Pomiar kończy się automatycznie po upływie nastawionego czasu; aby zakończyć pomiar w dowolnej chwili, należy ponownie wcisnąć „Start".
    • Jak wykonać pomiar podłogi w strefach objętych ochroną przed ESD?

      Instruktaż pomiaru rezystancji izolacji podłogi stanowiącej ochronę przed elektrycznością statyczną zaprezentowano tutaj.

    • Czy przy pomiarze rezystancji izolacji kabla biegunowość podłączenia przewodów ma znaczenie?

      Elektronik, który mierzy oporność  rezystora odpowie, że nie ma to większego wpływu, gdyż wyniki  pomiarów, wykonane w obu kierunkach, nie będą różniły się od siebie.  Sytuacja jest zgoła inna w  momencie wykonywania pomiarów na obiektach elektroenergetycznych. Sposób podłączenia przewodów pomiarowych, w przypadku wspomnianego kabla, może wpłynąć znacząco na uzyskane wyniki. [...]


      Dalsza część znajduje się w arykule "Biegunowość podłączenia przewodów a poprawność wyniku pomiaru".
      Autorzy: Grzegorz Chrzanowski, Wojciech Siergiej, SONEL S.A.

      PRZEJDŹ DO ARTYKUŁU

    • Jakim akcesorium należy posługiwać się przy pomiarach, gdzie jako środek ochrony przeciwporażeniowej zastosowano izolowanie stanowiska?

      Poprawnie wykonane akcesorium, zgodnie z wytycznymi standardu PN-HD 60364-6:2016 wg załączników B.3 i B.4 (w starszej wersji PN-HD 60364-6:2006 to załącznik A.3 oraz A.4), może być zrealizowane na dwa sposoby:

      Sposób 1 wskazany załączniku B.3

      To sonda trójkątna z trzema gumowymi nóżkami o określonej twardości, powierzchni styku oraz rezystancji.

       

      Sonda Sonel PRS-1 została wykonana zgodnie z wytycznymi wyżej wskazanej normy. 

      Więcej o tych pomiarach tutaj.

      Sposób 2 wskazany załączniku B.4

      Sonda zrealizowana według tego załącznika powinna być wykonana z metalowej płytki kwadratowej o bokach 250 mm i zwilżonego, wchłaniającego wodę, kwadratowego kawałka papieru lub tkaniny, o bokach 270 mm, z którego usunięto nadmiar wody.

      Uwaga: Taki sposób realizacji narzuca konieczność zwilżania powierzchni pomiarowej wodą. Na rynku można spotkać sondy, które swoim kształtem nie spełniają wytycznych ujętych w powyższej normie (trójkątne, okrągłe), a ich instrukcje pomijają konieczność stosowania wody i papieru lub tkaniny. Pomiar wykonany taką sondą, nie można uznać za poprawnie zrealizowany z powyższym standardem.

    • Jaką sondę zastosować do pomiarów zgodnych z EN 1081:2018?

      Standard EN 1081:2018 dotyczy elastycznych, laminowanych i modułowych, wielowarstwowych pokryć podłogowych. Norma ta, podobnie jak standard PN-HD 60364-6:2016 wg załączników B.3, wskazuje na sondę trójkątną z gumowymi nóżkami i nie dopuszcza innych rozwiązań, jak ma to miejsce wg załącznika B.4 normy PN-HD 60364-6:2016.

      Do pomiarów zgodnych z EN 1081:2018 warto zastosować sondę Sonel PRS-1.

    • Czy podczas pomiaru rezystancji izolacji można uszkodzić urządzenia podłączone do instalacji?

      Tak, napięcie pomiarowe rzędu 500 V i większe może okazać się zabójcze dla urządzeń elektrycznych podłączonych do instalacji. W celu sprawdzenia czy wszystkie odbiorniki zostały wyłączone należy wykonać testowy pomiar rezystancji izolacji napięciem 250 V. Gdyby w instalacji były jeszcze niewyłączone odbiorniki, napięcie pomiarowe 250 V nie spowoduje ich uszkodzenia. Mała wartość rezystancji izolacji może być spowodowana bądź odbiornikami, które są jeszcze nieodłączone, bądź uszkodzoną izolacją.

    • Czy miernik MIC-5000 mierzy współczynniki PI oraz DAR?

      Tak. Czasy, po których jest rejestrowany wynik pomiaru można ustawić w zakresie 1s...600s, dzięki czemu, jeśli ustawi się czas t1=60 sekund oraz t2=600 sekund, zostaną zarejestrowane i wyświetlone wartości zmierzonych po tych czasach rezystancji izolacji, oraz wyświetlona zostanie wartość współczynnika PI, czyli wyliczony stosunek rezystancji po 10 minutach do rezystancji po minucie od rozpoczęcia pomiaru.

      W przypadku wybrania czasów 30 sekund oraz 60 sekund, wyliczony zostanie współczynnik DAR.

      W przypadku ustawienia 3 interwałów czasowych (30, 60, 600 sekund) zmierzone zostaną oba współczynniki.

      Uwaga - miernik nie wyświetla nazw PI, DAR - zawsze wyświetlane będzie Ab1 (w przypadku wyliczenia po czasach t2, t1) lub Ab2 (po czasach t3, t2).

    • Czy miernik MIC-2505 mierzy wspólczynniki PI oraz DAR?

      Tak. W ustawieniach przyrządu należy wybrać, czy mają być wyliczone współczynniki DAR, PI (pomiary będą rejestrowane po czasie 30, 60, 600s) czy Ab1, Ab2 (pomiary będą rejestrowane po czasie 15, 60, 600s).

    • Czy miernik MIC-2510 mierzy współczynniki PI oraz DAR?

      Tak. W ustawieniach przyrządu określa się rodzaj współczynnika absorpcji, w zależności od wyboru wyświetlane będzie oznaczenie Ab1, Ab2, albo DAR, PI.

      Aby zmierzyć współczynnik DAR należy dodatkowo ustawić czas pomiaru t1=30s, t2=60s. Aby zmierzyć współczynnik PI należy dodatkowo ustawić czas t3=600s.

    • Czy miernikami MIC-5000 i MIC-5010 można wykonywać pomiary na wysokości powyżej 2500 m n.p.m?
      • MIC-5000: może wykonywać pomiary w pełnym zakresie do wysokości 2000m n.p.m.
      • MIC-5010: może wykonywać pomiary w pełnym zakresie do wysokości 3000m n.p.m.
  • Mierniki rezystancji uziemienia i rezystywności gruntu
    • Czy rezystancja przewodu pomiarowego służącego do podłączenia mierników rezystancji uziemienia i rezystywności gruntu Sonel MRU z badanym uziomem (zacisk E), jest kompensowana przez miernik w metodzie pomiarowej 3P i 3P z wykorzystaniem cęgów pomiarowych?

      Podczas pomiarów rezystancji uziemienia metodą 3P i 3P z wykorzystaniem cęgów pomiarowych, wykonywanych miernikami rezystancji uziemienia i rezystywności gruntu Sonel MRU, wartość rezystancji przewodu służącego do połączenia z badanym uziomem nie jest kompensowana przez miernik. Co za tym idzie w przypadku pomiarów rezystancji uziemienia o małej wartości należy odjąć wartość rezystancji tego przewodu lub zastosować metodą czteroprzewodową (4P) do kompensacji wartości rezystancji przewodów pomiarowych podłączanych do zacisków E i ES. W przypadku znacznych wyników rezystancji uziemienia wartość rezystancji standardowego przewodu pomiarowego o długości 2,2 m, będzie miała pomijalny wpływ na wynik pomiaru. 

    • Czy w metodzie pomiarowej czteroprzewodowej (4P) można stosować różne długości przewodów podłączanych do zacisków E i ES?

      Tak. Metoda czteroprzewodowa kompensuje wartość rezystancji przewodów pomiarowych podłączanych do zacisków E i ES. Wynika z tego, że można stosować ich różne długości jak np. 2,2 m i 1,2 m. 

    • Dlaczego podczas pomiaru metodą impulsową miernik wskazuje wynik główny, jako impedancję a nie rezystancję? Jaki jest związek liczbowy między wartością Z i R - czy jest możliwość prostego przeliczenia jednego na drugie?

      Co do drugiej części pytania to opisując metodę impulsową zawsze mówimy o impedancji. Potocznie używane słowo rezystancja jest w tym przypadku błędne i nigdy nie było inaczej. Wynika to ze zjawisk zachodzących podczas przepływu prądu, impulsu o dużej częstotliwości przez uziemienie. Ponieważ pomiar instalacji odgromowej uwzględnia składowe reaktancyjne (indukcyjność i pojemność uziemienia), wpływające zasadniczo na rozpływ prądu piorunowego, zatem impulsowy charakter wyładowania piorunowego powoduje, że istotny dla rozpływu prądu staje się wpływ reaktancji indukcyjnej badanego uziomu, musimy mówić o impedancji. Czasami, również potocznie, ale bardziej logicznie, nazywa się wynik pomiaru rezystancją udarową lub dynamiczną. Prawidłowo – jest to impedancja.

      Jeśli chodzi o korelację pomiędzy rezystancją statyczną a impedancją uziemienia to opisują ją wzór:

      Ru=R•α                                

      Gdzie: R – rezystancja statyczna α – współczynnik udarowy.

      Współczynnik udarowy przyjmuje wartości z zakresu 0,2 do 1,2 w zależności od rezystywności gruntu, stromości zbocza, wymiarów fizycznych uziemienia, wartości szczytowej prądu.

    • Gdzie znajduje zastosowanie pomiar impedancji metodą impulsową?

      Metodę impulsową stosujemy tam, gdzie mierzymy ochronę odgromową. Zdarza się, że udar jest również wymagany do pomiarów, przez niektóre przepisy wewnętrzne firm czy instytucji. W Polsce są to z reguły: uziemienia w strefach zagrożonych wybuchem, stacje benzynowe i LPG. Możliwe jest też wykorzystanie metody udarowej do wykonania pomiarów tam, gdzie nie możemy rozpiąć złącz kontrolnych w rozległych układach złożonych. Osoba wykonująca pomiary powinna jednak być świadoma w tym przypadku, zjawisk zachodzących podczas pomiarów. 
      W wycofanej normie podano miejsca i wartości wymagane dla tej metody pomiaru.

       

       Udarowa rezystancja uziemienia dla ochrony obostrzonej  (PN-89/E-05003/03)

       

      zagrożone pożarem

      uziomy poziome, pionowe, mieszane, stopy fundamentowe

       

      10

       

      20

       

      40

      uziomy otokowe, ławy fundamentowe

       

      15

       

      30

       

      50

      zagrożone wybuchem mieszanin par i/lub pyłów z powietrzem

      uziomy poziome, pionowe, mieszane, stopy fundamentowe

       

      7

       

      10

      uziomy otokowe, ławy fundamentowe

       

      10

       

      15

      zagrożone  wybuchem mat. wybuch.*

      układ uziomów

       

      5

       

      10

      uziom otokowy pojedynczy

       

      15

       

      25

      Udarowa rezystancja uziemienia. Ochrona specjalna   (PN-92/E-05003/04) 

       

       

       

      kominy

      poziome, pionowe, mieszane

       

      10

       

      20

       

      40

      otokowe, fundamentowe

       

      15

       

      30

       

      50

      linowe urządzenia transportowe

      stacje

       

      50

      podpory

       

      100

      obiekty sportowe

       

       

      10

       

      20

       

      40

      dźwigi

       

       

      20

       

      50

    • W niektórych krajach pomiary słupów HV wykonywane są metodą trójpolową 3P podczas normalnego funkcjonowania linii przesyłowej. Czy są ku temu jakieś racjonalne przeciwwskazania?

      Nie ma żadnych przeciwwskazań. Trzeba jednak pamiętać, co w tym przypadku mierzymy. Tak naprawdę to cała procedura pomiarowa zależy do tego, co chcemy zmierzyć. Jeśli więc zalecenia w pewnych krajach wskazują na pomiar słupów wysokiego napięcia metodą techniczną i pod napięciem to nie ma tu ani błędu ani niebezpieczeństwa – pod warunkiem, że świadomie chcą zmierzyć rezystancję wypadkową całej linii. Rozparzmy, o co chodzi w takim pomiarze. Co może nas interesować? Przypuszczalnie te pomiary mają ustalić, jaka jest wartość rezystancji uziemienia na okoliczność ewentualnej awarii (a więc ochrona przed porażeniem), może również przed wyładowaniem atmosferycznym oraz zapewne, prawidłowego funkcjonowania linii zasilającej.

      Zaczynając od końca. Prawidłowe funkcjonowanie układu w zasadzie zapewni rezystancja, która jest wypadkową wszystkich uziemień w tej linii. Znaczy to, że sposób badania metodą trójpolową na tą okoliczność zapewni możliwość prawidłowej oceny uziemienia. Bezpieczeństwo podczas uszkodzenia zapewnia jednak miejscowa rezystancja stanowiska (słupa kratowego, jako elementu stanowiącego uziemienie). Nawet przy całkowicie uszkodzonym uziemieniu metoda trójpolowa wskaże całkiem dobrą rezystancje. Prawidłowy pomiar powinien uwzględniać jedynie mierzone stanowisko, a więc dla metody technicznej, metodę z adapterem ERP-1 lub metodę udarową, która rozwiązuje od razu problem z wyładowaniem atmosferycznym.
      Podsumowując, wszystko jest względne i zależy od tego, co chcemy osiągnąć. Obiektywnie rzecz biorąc, pomiar linii WN metodą trójpolową to strata czasu.  Żeby ocenić faktyczny stan uziemienia trzeba badać poszczególne słupy indywidualnie. Najlepszą metodą do tego celu jest metoda techniczna z adapterem ERP-1.
       

    • Czy metoda dwucęgowa (MRU-120, MRU-200, MPI-530) może być stosowana do każdego typu uziemień?

      Nie. Jedynie do pomiaru uziemień wielokrotnych, ale nie połączonych pod ziemią, bowiem prąd płynący przez badane uziemienie musi popłynąć obwodem zamkniętym przez ziemię.

      Metody dwucęgowej nie można stosować do uziemień pojedynczych, ani też do uziemień otokowych.

      Metoda jest opisana w darmowym Przewodniku po normach PN-EN i PN-EN 62305

    • Czy istnieją opracowania naukowe, które uzasadniają użycie metody impulsowej?

      Jeśli metodę będziemy odnosić do uziomów o charakterze odgromowym to norma PN-EN 62305 określa rodzaje zbocza, które należy wykorzystać do badania - 8/20 µs i 10/350 µs. 
      Poza tym wiele publikacji politechnicznych opisuje zasady i cel wykorzystania metody udarowej. Niestety są to opracowania stare (od 1925 r. do 1958). Teoretycznie opisują zjawiska udarowe – jednocześnie zaznaczając, że metoda jest nieużyteczna ze względu na brak rozwiązań technicznych pozwalających na użycie jej w praktyce. Prof. Wołkowiński wspomina o urządzeniu, które było przewożone na dużej ciężarówce. Nic więc dziwnego, że metoda ta nie doczekała się profesjonalnych publikacji naukowych dotyczących stricte praktyki a nie tylko teorii. Uzasadnienia teoretyczne i jedocześnie wyjaśniające zagadnienia i zjawiska występujące w trakcie udarów są opisane min. w książce „Uziemienia urządzeń elektroenergetycznych” autorstwa Konstantego Wołkowińskiego.
       

    • Czy przy pomiarach impedancji uziemienia metodą udarową (MRU-200) należy rozpinać uziom?

      Przy pomiarach impedancji uziemienia metodą udarową nie trzeba rozpinać uziomu.

    • Czy istnieje możliwość wskazania opracowania naukowego gdzie wyjaśnione jest, iż podlewanie elektrod pomocniczych wodą lub woda z solą jest metodą skuteczną i użyteczną

      Dla osób z teoretycznym przygotowaniem technicznym, nie powinno stanowić problemu zrozumienie procedury obniżania rezystancji elektrod pomocniczych zwłaszcza, że teoria zamyka się w podstawach fizyki 
      z zakresu elektryczności. Przykład:
          Żeby wykonać pomiar uziemienia musimy zbudować układ pomiarowy (przykład dotyczy metody technicznej), który składa się z:
      - źródła prądu przemiennego, które wymusza prąd o wartości i przebiegu pozwalającym wyeliminować istotne wpływy prądów zakłóceniowych (np. prądów błądzących) na wyniki pomiarów,
      - amperomierza, który umożliwia pomiar prądu o wartości i kształcie wymuszanym przez źródło prądu pomiarowego,
      - elektrody prądowej H, która powinna być oddalona od badanego uziomu E tak, aby między elektrodą H i badanym uziomem występowała tzw. strefa potencjału zerowego. Należy pamiętać rezystancja elektrody prądowej była na tyle niska, aby zastosowane źródło prądu wymuszało prąd pomiarowy o wartości pozwalającej zmierzyć napięcie uziomowe UE. 
      - woltomierza i elektrody napięciowej z połączonymi przewodami do pomiaru potencjału na badanym uziemieniu.
      Jak zatem wynika z powyższych założeń, ważne jest, aby elektroda pomocnicza H, miała jak najmniejszą rezystancje, aby mógł popłynąć jak największy możliwy prąd w badanym układzie.
      Zgodnie z prawem Ohma znając wartość prądu, który płynie w obwodzie i możemy go zmierzyć oraz spadek napięcia na rezystancji badanego uziemienia – możemy obliczyć rezystancję ze wzoru:

      R=U/I

      Gdzie: 

      R – jest poszukiwaną (mierzoną, obliczaną na podstawie pomiarów prądu i napięcia) rezystancją uziemienia.
      I – prąd zmierzony w obwodzie ( Oczywiście wartość prądu zależy między innymi od rezystancji elektrody H. Jeśli zmienimy rezystancję elektrody (np. podlewając grunt solanką) to i tak prąd zostanie zmierzony dla tej obniżonej rezystancji. Wniosek: Niezależnie od rezystancji elektrody H, do obliczeń jest wykorzystywany prąd, jaki faktycznie płynie przez badane uziemienie, mierzony fizycznie podczas badania.
      U – napięcie uziomowe (spadek napięcia na rezystancji na skutek płynięcia prądu pomiarowego)
      Rezystancja elektrody napięciowej S też nie ma wpływu na pomiar tego uziemienia gdyż w tym miejscu badamy faktyczny potencjał na uziemieniu względem ziemi odniesienia.
      Podsumowując: Zmniejszenie rezystancji elektrod pomocniczych jest nieraz konieczne w celu wykonania badania i nie ma wpływu na badaną rezystancję uziemienia.
      Zmniejszenie rezystancji elektrod poprzez podlewanie solanką można porównać do zeskrobania farby z pomalowanego zwodu w celu zapewnienia dobrego styku.
          Jak widać we wzorze nie ma umieszczonych rezystancji elektrod pomocniczych. Jedyna rezystancja to ta, którą chcemy zbadać. Natomiast składniki do wyliczenia tej rezystancji są faktycznie mierzone. 
      UWAGA: Niedopuszczalne jest ingerowanie w badane uziemienie. Zmniejszenie jego rezystancji solanką byłoby oszustwem i mogłoby doprowadzić do skrócenia czasu jego żywotności.


       

    • W instrukcji pojawia się rozróżnienie na uziomy odgromowe oraz ochronne i robocze? Jaka jest między nimi różnica?

      W zasadzie, dla prądu jest wszystko jedno jak nazywamy medium czy jego drogę, przez którą płynie. Dla większego zrozumienia i precyzji komunikacji, uziemienia nazywamy w zależności od charakteru, jaki spełniają. 

      Uziemienie ochronne (ang. protective earthing lub protective grounding w USA). Chodzi tu o instalację uziemiającą, której podstawowym celem jest ochrona dodatkowa przed porażeniem prądem elektrycznym w czasie wystąpienia uszkodzenia.

      Uziemienie funkcjonalne (ang. functional earthing) lub inaczej uziemienie robocze (ang. operational earthing) to uziemienie określonego punktu obwodu elektrycznego w celu zapewnienia prawidłowej pracy urządzeń elektrycznych w warunkach zwykłych i zakłóceniowych. Uziemienie robocze umożliwia ochronę sieci niskiego napięcia przed skutkami przeniesienia się na nią wyższego napięcia. Uziemienie robocze wykonuje się w instalacjach i urządzeniach elektrycznych połączonych bezpośrednio z siecią rozdzielczą lub zasilanych z układu o napięciu wyższym niż 1 kV przez transformator.

      Uziemienie odgromowe – służy do odprowadzenia do ziemi udarowych prądów wyładowań atmosferycznych.

      Uziemienie pomocnicze – wykorzystuje się dla celów ochrony przeciwporażeniowej oraz w układach pomiarowych i zabezpieczających.

      Definicje te są oczywiście istotne ze względu na precyzję terminologiczną. Zawsze chodzi jednak o przewodzące elementy stalowe cynkowane lub miedziowane, zakopane w gruncie tak głęboko i w takiej ilości, aby rezystancja tego układu była jak najmniejsza (mniejsza niż dopuszczalny poziom na danym obiekcie).
       

    • Jak pomierzyć uziom gdy wokół sam beton i nie ma gdzie wbić sond?

      Jeśli uziemienie nie jest połączone pod ziemią (np. w formie otoku), a jest połączone z innymi (na przykład zwodami na dachu), wówczas można zastosować metodę dwucęgową dostępną w miernikach MRU-120, MRU-200 oraz MPI-530 (nie ma konieczności wbijania sond). W przypadku uziemienia pojedynczego można zastosować tą metodę, jeśli uziemienie połączymy z PE sieci (wynik będzie nieco zawyżony, ale błąd w tą stronę jest dopuszczalny). W przypadku uziemienia pojedynczego można spróbować zastosować metodę pętli zwarcia - mierzona jest pętla w obwodzie faza - badane uziemienie, obwód zamyka się przez ziemię, w wyniku otrzymuje się wartość rezystancji uziemienia zawyżoną o wartość pętli zwarcia obwodu, skąd wzięliśmy zasilanie; metoda ta jest jednak podatna na zakłócenia od sieci a do tego wymaga właściwej interpretacji wyniku przez pomiarowca (zbyt mała wartość może oznaczać, że nastąpiło metaliczne zamknięcie obwodu).

      W przypadku uziemienia wielokrotnego otokowego chcąc zastosować metodę pętli zwarcia należy odłączyć zasilanie badanego obiektu, następnie rozpiąć wszystkie złącza kontrolne oraz połączenia wyrównawcze.

    • Czy metodą udarową (MRU-200) można mierzyć słupy i stacje bez rozpinania uziemień?

      Tak. Ponieważ jest to metoda impulsowa, może być wykorzystywana do pomiarów uziemień wielokrotnych, również takich obiektów jak słupy linii wysokiego napięcia, bez konieczności rozłączania uziemień (i co za tym idzie, wyłączania linii).

      Dodatkowo, norma PN-EN 62305 wymaga przeprowadzania pomiarów impedancji uziemienia, którą mierzy się właśnie stosując metodę udarową.

      W trakcie pomiaru udarowego symulowany jest przepływ prądu piorunowego mającego charakter impulsowy; zaś największy udział w odprowadzaniu takiego prądu bierze mierzona, początkowa część danego uziomu.

    • Czy elektrody dostarczone przez SONEL S.A standardowe elektrody pomocnicze są wykonane z tych samych materiałów, co elektrody 80 cm?

      Tak. Elektrody pomocnicze wykonane są ze stali węglowej C45+QT, zwanej też niestopową o wyższej jakości. Elektrody poddawane są procesowi obróbki cieplnej zwanej ulepszaniem cieplnym, które nosi symbol QT. Ulepszanie cieplne stali to połączenie procesu hartowania i odpuszczania, które prowadzi do wzrostu właściwości wytrzymałościowych materiału.

    • Czy wskazane jest prowadzenie przewodów pomiarowych względnie prostopadle do przewodów wysokiego napięcia mierzonego słupa elektroenergetycznego w celu wyeliminowania indukcji?

      Tak, wskazane jest prowadzenie przewodów pomiarowych prostopadle do linii, ponieważ trudno jest ocenić jak bardzo w takiej sytuacji pole elektryczne będzie wpływać na wynik pomiaru metodą udarową. (Przewód prądowy jest ekranowany i częstotliwość impulsu pomiarowego jest wielokrotnie większa niż 50 Hz). Na pewno ma to wpływ przy pomiarach metodą techniczną. Stąd przez analogię najlepiej, jeśli to jest możliwe, eliminować niepotrzebne zjawiska mogące potencjalnie mieć wpływ na wynik pomiaru.

    • Podczas korzystania z metody udarowej należy zachować kat 60-90 stopni miedzy przewodami (w celu zachowania dostatecznej odległości miedzy nimi) oraz rozwinąć je całkowicie ze szpul. Jak wykonywać pomiary tą metoda w warunkach ograniczonej przestrzeni?

      Każda metoda pomiarowa, niezależnie od mierzonych wartości, posiada cechy, które określają jej prawidłowy sposób zastosowania. Jednoznaczne wyjaśnienie tej kwestii nie jest proste. Wynika to ze względu na dużą ilość zmiennych, które występują podczas przeprowadzania pomiarów. Ograniczona przestrzeń może czasami uniemożliwić przeprowadzenie badania tą metodą (nie tylko metodą impulsową, ale również metodą techniczną). Długość przewodów pomiarowych w wyposażeniu miernika jest taka, ponieważ statystycznie, mając przewody 25 m i 50 m dokonamy pomiarów w większości przypadków. Oczywiście, jak wynika z praktyki, zdarzają się sytuacje, w których musimy łączyć ze sobą szpule z przewodami, aby uzyskać większą długość przewodów pomiarowych. Niekiedy elektroda prądowa musi być wbita w grunt w odległości nawet 400 m, bo dopiero wtedy można wykonać prawidłowe pomiary. 
          To, jakiej długości mogą być najkrótsze przewody, zależy od miejsca, w którym prowadzimy badania, od tego, jaka jest rezystywność gruntu, jaką rezystancje mają elektrody i przede wszystkim od rezystancji i geometrii badanego uziemienia. Dla uziemień nierozległych można zmniejszyć te odległości do np. 15 m i 30 m, ale co ważne każdy przypadek wymaga odrębnego rozpatrywania. 
          Co do kąta pomiędzy elektrodami. Z praktyki wynika, że w gruntach zbliżonych do jednorodnych (grunt piaszczysty, teren zalesiony) zwiększenie kąta nawet do 160 stopni nie wpływa na wynik pomiaru. Pomiędzy 60 a 160 stopni wyniki często bywają takie same. Przypuszcza się, że nawet 180 stopni nie wpłynęłoby na wynik. Należy jednak zwrócić uwagę, że badane uziemienia były w otoczeniu, gdzie nie było żadnej innej infrastruktury, która mogłaby wpłynąć na pomiar. Trzeba unikać sytuacji, w których kąt byłby mniejszy niż 60 stopni. Należy pamiętać, aby zapewnić sobie właściwe wykonanie badań należy stosować się do zaleceń producenta.

      Rys. 1 Przykład rozmieszczenia elektrod prądowej i napięciowej w pomiarze metodą impulsową.

      W zasadzie zawsze pomiary uziemień wymagają kreatywności. Rezystywność gruntu w obszarach leśnych jest bardzo wysoka. Aby uzyskać właściwą rezystancję elektrod pomocniczych czasami trzeba wbić dodatkowe elementy konstrukcyjne uziemienia pionowego na głębokość kilku metrów i wykorzystać je, jako elektrody pomocnicze.

    • Porównanie pomiaru metodą udarowa z metoda wysokoczęstotliwościową 25 kHz.

      Dobór odpowiedniej metody pomiarowej zależy od czynników obiektywnych i nie należy uzależniać go od niczym nieuzasadnionego klasyfikowania, która metoda pomiarowa jest lepsza, a która gorsza. To wyłącznie rodzaj pracy uziemienia będzie decydować o tym jak będziemy przeprowadzali pomiary i jaką metodą. 
          Rezystancję statyczną, wyznacza się metodą techniczną lub kompensacyjną (szczególny rodzaj metody technicznej). Można dla metody technicznej, wspomagać się cęgami lub korzystać z metody dwucęgowej bez elektrod pomocniczych. Taka metoda jest odpowiednia w przypadku, kiedy badamy uziemienia robocze lub stanowiące ochronę przy uszkodzeniu w sieciach 50 Hz. Miernik wysokoczęstotliwościowy z kolei, pozwala na wyznaczanie impedancji uziemienia dla wyższych częstotliwości. Czyli tam – gdzie przez uziemienie może popłynąć prąd uszkodzeniowy o większej częstotliwości np. uziemienia dużych przekształtników lub uziemienia teleinformatyczne. Naturalne jest również, że instalacje odgromowe mierzyć będziemy używając metody impulsowej.
          Podsumowując, pomiary uziomów pracujących przy częstotliwościach sieciowych w pełni określa rezystancja statyczna (pomiary wykonywane prądem przemiennym ok. 128 Hz). Uziemienia stosowane w telekomunikacji, przy urządzenia teletransmisyjnych, radarach itp. należy niekiedy poddać ocenie w szerokim zakresie częstotliwości (do kilkudziesięciu pomiarów od 100 Hz do 1MHz). Metodę impulsową wykorzystujemy do badania uziemień pod kątem ochrony odgromowej, a czasami, wykorzystując ich właściwość do innych układów uziemień, których nie możemy lub nie chcemy rozłączać do badań selektywnych.
          Jeśli chcielibyśmy porównać metodę udarową i wysokoczęstotliwościową to jest prawdopodobne, że rezystancja udarowa będzie odpowiadała impedancji mierzonej przy częstotliwości pomiędzy 25 kHz a 40 kHz.
          Niestety mierniki wysokoczęstotliwościowe są wrażliwe na zakłócenie zewnętrzne a dla wyższych częstotliwości występują niepożądane sprzężenia. To sprawia spore kłopoty przy pomiarach miernikiem wysokoczęstotliwościowym pod liniami WN, które są pod napięciem. Dotyczy to również metody kompensacyjnej (pola elektryczne uniemożliwiają zrównoważenie miernika).

    • Z jakiego powodu przy metodzie udarowej dopuszczalna rezystancja elektrod pomocniczych jest tak niska w porównaniu do metody technicznej.

      Wartość maksymalna rezystancji elektrod pomocniczych determinowana jest właściwościami metody pomiarowej. Chodzi o moc, którą dostarczamy do układu pomiarowego. Napięcie maksymalne udaru to 1,5 kV a prąd to 1 A. Nie da się wykonać pomiaru przy tych parametrach, jeśli elektrody miały by, jak dla metody technicznej, rezystancję do 40 kΩ czy 50 kΩ gdzie napięcie to 50 V (25 V) a prąd w obwodzie to miliampery. Ograniczenie, zatem wynika bezpośrednio z faktu, że metoda udarowa do pomiaru musi mieć wyższe napięcie oraz większy prąd. Zatem aby to się udało przy takiej konstrukcji miernika elektrody muszą mieć mniejszą rezystancję.

    • Dostępne są różne kształty impulsu do wyboru i które dają różne wyniki pomiaru, na jakiej podstawie dobieramy „odpowiedni”?

      O wyborze konkretnego kształtu impulsu pomiarowego decyduje charakter mierzonego uziemienia oraz miejsce pomiaru. Do wyboru mamy trzy kształty impulsu pomiarowego. Każdy z nich odzwierciedla pewne zjawisko występujące w trakcie udarów (dwa z nich to wyładowania atmosferyczne) i tak:
      10/350 µs – taki kształt impulsu udarowego będzie miał prąd płynący na skutek wyładowania atmosferycznego trafiającego bezpośrednio w badaną instalację uziemiającą.
      8/20 µs – ten kształt odpowiada prądowi, który się wyidukuje w instalacji uziemiającej na skutek wyładowania atmosferycznego, które nie trafiło bezpośrednio w instalacje uziemiającą.
      4/10 µs – większa częstotliwość impulsu, powodująca jeszcze bardziej, zmniejszenie się obszaru instalacji uziemiającej, która uczestniczy w odprowadzeniu energii impulsu pomiarowego. Stosowany w energetyce przy pomiarze słupów. Dawniej prowadzono próby z impulsem 1/4 µs. Jednak przy tak ogromnej częstotliwości nie można utrzymać stabilności pomiaru i zaniechano stosowania tego kształtu. Opisane wcześnie zjawiska determinujące cechy udarowej metody pomiarowej wyjaśniają, dlaczego przy wzroście częstotliwości impulsu pomiarowego wyniki są wyższe jak dla niższych częstotliwości. Wykorzystując te zależności można prowadzić badania porównawcze sprawdzając jak dla określonych parametrów zmienia się wartość impedancji. Impulsy 8/20 µs i 10/350 µs są wspomniane w normie PN-EN 62305.
       

    • Czy pomiar metodą udarową powinien dać taki sam wynik jak pomiary innymi metodami?

      Nie. Wynik dla metody udarowej może być inny. Opisane właściwości takiego sposobu wykonywania pomiaru pozwalają na zaistnienie trzech możliwych wyników. W większości przypadków, a już na pewno dla uziemień złożonych i lub rozległych, pomiary wykonane metodą udarową dadzą w wyniku większą wartość rezystancji (impedancji) jak wykonane metodą techniczną. Mogą też wystąpić wyniki takie same lub nawet mniejsze. Wszystko zależy od rozległości uziemiania jego geometrii i rezystywności gruntu. Dla uziemień pojedynczych i długich czasów narastania i opadania zbocza wyniki dla obu metod mogą być takie same. Przy uziomach bardzo płytko pogrążonych, krótkich przy odpowiedniej rezystywności gruntu metoda udarowa może dać wynik mniejszy niż metoda techniczna.

  • Mierniki wielofunkcyjne
  • Testery bezpieczeństwa urządzeń elektrycznych
    • Jakiego PAT-a wybrać do badania spawarek?

      Odpowiednim miernikiem do sprawdzenia urządzeń spawalniczych jest PAT-806.

    • Co oznacza komunikat Udt na mierniku?

      Taki komunikat oznacza, że na testowanym odbiorniku jest napięcie, które należy odłączyć przed wykonaniem pomiaru.

    • Seria PAT: Jakie są rodzaje prądu upływu i czym się różnią?

      Prąd upływu to prąd, jaki płynie z części czynnych urządzenia, poprzez izolację, do ziemi. Mierniki PAT pozwalają na pomiar 4 rodzajów prądu upływu:

      • zastępczego: mierzony jest prąd po podaniu napięcia pomiędzy zwarte L i N a PE (urządzenia klasy I) lub sondę przytkniętą do obudowy (urządzenia klasy II);
      • uziomowego: mierzony jest prąd płynący tylko przez żyłę PE badanego urządzenia (nie mierzy się upływu innymi drogami);
      • różnicowego: mierzona jest różnica pomiędzy prądem w żyle L a prądem w żyle N - uwzględnia się wszystkie drogi upływu prądu;
      • dotykowego: mierzony jest prąd upływu z uwzględnieniem odczuwania i reakcji człowieka zgodnie z PN-EN 60990 (rezystancja wewnętrzna sondy pomiarowej = 2kΩ).

      Szczegółowo pomiary te opisane są w darmowym poradniku „Badanie bezpieczeństwa urządzeń elektrycznych"